Từ ngày 01/01/2026, chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Những thay đổi lần này tác động trực tiếp đến người lao động hưởng lương, người có nhiều nguồn thu nhập và cả hộ, cá nhân kinh doanh. Việc nắm bắt sớm các quy định mới sẽ giúp người nộp thuế chủ động tính toán nghĩa vụ thuế, hạn chế sai sót khi kê khai và tối ưu quyền lợi hợp pháp của mình. 

1. Tăng mức giảm trừ gia cảnh từ 01/01/2026

Điểm thay đổi đáng chú ý nhất là mức giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh tăng mạnh, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026.

Cụ thể:

• Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng
• Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng

So với mức cũ 11 triệu đồng/tháng cho bản thân và 4,4 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc, mức mới giúp giảm đáng kể thu nhập tính thuế, đặc biệt có lợi cho người lao động đang nuôi con nhỏ hoặc chăm sóc cha mẹ phụ thuộc.

Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh phản ánh sát hơn mặt bằng chi phí sinh hoạt hiện nay, đồng thời tạo dư địa tăng thu nhập thực nhận cho người lao động trong bối cảnh giá cả nhiều mặt hàng thiết yếu tăng cao.

2. Gộp thủ tục đăng ký người phụ thuộc vào đăng ký thuế lần đầu

Một điểm cải cách thủ tục rất đáng chú ý trong năm 2026 là việc gộp hồ sơ đăng ký người phụ thuộc vào thủ tục đăng ký thuế lần đầu.

Theo đó, khi cá nhân phát sinh thu nhập chịu thuế và được doanh nghiệp đăng ký mã số thuế lần đầu, thông tin người phụ thuộc có thể được kê khai đồng thời ngay trong bộ hồ sơ ban đầu. Điều này giúp:

• Giảm bớt giấy tờ phải nộp
• Hạn chế việc bổ sung hồ sơ nhiều lần
• Đảm bảo được tính giảm trừ ngay từ tháng đầu phát sinh nghĩa vụ thuế
• Tiết kiệm thời gian cho cả người lao động và bộ phận kế toán doanh nghiệp

Đây là thay đổi mang tính số hóa thủ tục rất tích cực, đặc biệt hữu ích với doanh nghiệp có số lượng lao động lớn.

3. Người có nhiều nguồn thu nhập quyết toán tại nơi có thu nhập cao nhất

Từ năm 2026, cá nhân có thu nhập từ nhiều nơi sẽ thuận tiện hơn khi thực hiện quyết toán thuế cuối năm.

Thay vì lúng túng lựa chọn nơi nộp hồ sơ, quy định mới cho phép quyết toán tại đơn vị chi trả có thu nhập cao nhất trong năm. Cách tiếp cận này giúp:

• Đơn giản hóa hồ sơ quyết toán
• Giảm rủi ro nộp sai cơ quan thuế
• Thuận lợi khi hoàn thuế hoặc nộp bổ sung
• Dễ tổng hợp chứng từ khấu trừ thuế

Quy định này đặc biệt phù hợp với người lao động làm thêm, cộng tác viên, người chuyển việc nhiều lần hoặc có thêm thu nhập từ tư vấn, đào tạo, giảng dạy.

4. Điều chỉnh biểu thuế lũy tiến từng phần từ 7 bậc xuống 5 bậc

Một thay đổi lớn khác là biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công được rút gọn từ 7 bậc còn 5 bậc.

Bảng thuế mới như sau:

Việc tinh gọn số bậc thuế giúp:

• Dễ tính toán hơn cho bộ phận payroll
• Hạn chế sai sót khi tạm khấu trừ
• Tạo sự minh bạch cho người lao động
• Giảm mức tăng thuế “nhảy bậc” quá nhanh ở nhóm thu nhập trung bình khá

Đây là một trong những thay đổi được đánh giá tích cực vì vừa đơn giản hóa nghiệp vụ vừa tiệm cận hơn với thực tế thu nhập hiện nay.

5. Mở rộng diện thu nhập được miễn thuế TNCN

Bên cạnh các thay đổi về giảm trừ và biểu thuế, năm 2026 cũng mở rộng thêm một số nhóm thu nhập được miễn thuế.

Một số khoản đáng chú ý gồm:

• Một số khoản trợ cấp, phụ cấp đặc thù
• Khoản hỗ trợ mang tính an sinh xã hội
• Một số khoản chi cho đào tạo, nâng cao trình độ nghề nghiệp
• Các khoản hỗ trợ y tế, giáo dục theo chính sách mới
• Một số khoản thu nhập của hộ kinh doanh doanh thu thấp theo ngưỡng miễn thuế

Việc mở rộng diện miễn thuế giúp giảm áp lực nghĩa vụ tài chính cho người nộp thuế, đồng thời đảm bảo chính sách thuế theo hướng hỗ trợ dân sinh và khuyến khích phát triển kỹ năng lao động.

6. Doanh nghiệp và cá nhân cần chuẩn bị gì?

Trước hàng loạt thay đổi mới, bộ phận kế toán – nhân sự và người lao động nên chủ động:

• Rà soát lại hồ sơ người phụ thuộc
• Cập nhật phần mềm tính lương theo biểu thuế mới
• Kiểm tra lại mức tạm khấu trừ từ tháng 01/2026
• Đối chiếu chứng từ với người có nhiều nguồn thu nhập
• Chuẩn bị kế hoạch truyền thông nội bộ để người lao động nắm chính sách

Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp hạn chế sai sót khi quyết toán thuế năm 2026 và tránh phát sinh truy thu không đáng có.

Có thể thấy, năm 2026 là một cột mốc quan trọng của chính sách thuế TNCN với 5 thay đổi lớn theo hướng giảm gánh nặng thuế, đơn giản thủ tục và hỗ trợ người nộp thuế tốt hơn. Trong đó, tăng mức giảm trừ gia cảnh và điều chỉnh biểu thuế lũy tiến là hai nội dung có tác động rõ rệt nhất đến thu nhập thực nhận của người lao động.

Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu

CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM

VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội

Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội

Hotline: 024.39936229 - 0973282186

Email: dailythuebluecom@gmail.com