Trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế, nhiều cá nhân và doanh nghiệp lo ngại rằng chỉ cần sai sót trong kê khai hoặc nộp hồ sơ thuế cũng có thể bị xem là hành vi trốn thuế. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật hiện hành, không phải mọi vi phạm thủ tục thuế đều bị coi là trốn thuế.
Thực tế, có những trường hợp người nộp thuế vi phạm quy định về thủ tục thuế nhưng không có yếu tố gian lận, che giấu nghĩa vụ thuế, do đó sẽ không bị xử lý về hành vi trốn thuế mà chỉ bị xử phạt hành chính về thủ tục.
Dưới đây là 3 hành vi phổ biến thường bị nhầm lẫn với trốn thuế nhưng thực tế không bị coi là trốn thuế nếu đáp ứng đúng điều kiện theo quy định pháp luật.
1. Chậm nộp hồ sơ khai thuế nhưng không làm thiếu số thuế phải nộp
Một trong những vi phạm phổ biến nhất của người nộp thuế là nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn quy định.
Theo quy định về quản lý thuế, việc nộp hồ sơ khai thuế chậm được xem là vi phạm thủ tục hành chính về thuế. Tuy nhiên, hành vi này không bị coi là trốn thuế nếu:
- Người nộp thuế vẫn kê khai đầy đủ và trung thực các khoản thu nhập, doanh thu;
- Không làm giảm số thuế phải nộp so với thực tế;
- Không có hành vi che giấu doanh thu hoặc chi phí.
Trong trường hợp này, cơ quan thuế sẽ xử phạt hành chính theo mức phạt đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế, tùy theo số ngày chậm nộp.
Ví dụ:
- Doanh nghiệp nộp tờ khai thuế GTGT chậm 10 ngày so với thời hạn.
- Tuy nhiên số liệu kê khai vẫn chính xác và không làm giảm số thuế phải nộp.
Trường hợp này doanh nghiệp chỉ bị phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế, không bị xử lý về hành vi trốn thuế.
2. Khai sai hồ sơ thuế nhưng người nộp thuế tự phát hiện và tự điều chỉnh
Một hành vi khác thường khiến nhiều người lo lắng là khai sai thông tin trên hồ sơ thuế. Tuy nhiên, pháp luật thuế cho phép người nộp thuế tự phát hiện sai sót và khai bổ sung.
Theo quy định về quản lý thuế:
Nếu người nộp thuế tự phát hiện sai sót và chủ động kê khai bổ sung trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra hoặc thanh tra, thì:
- Hành vi này không bị coi là trốn thuế;
- Người nộp thuế chỉ cần nộp đủ số thuế thiếu (nếu có) và tiền chậm nộp theo quy định.
Ví dụ:
- Doanh nghiệp kê khai thiếu doanh thu trong tờ khai thuế GTGT tháng 1.
- Sau đó kế toán phát hiện sai sót và nộp tờ khai bổ sung để điều chỉnh số thuế.
Trong trường hợp này, doanh nghiệp không bị xử phạt trốn thuế nếu việc khai bổ sung được thực hiện đúng quy định.
Cơ chế này giúp khuyến khích người nộp thuế chủ động sửa sai và tuân thủ nghĩa vụ thuế.
3. Vi phạm thủ tục về hóa đơn nhưng không làm giảm nghĩa vụ thuế
Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp có thể vi phạm quy định về hóa đơn, chứng từ nhưng thực tế không làm giảm số thuế phải nộp.
Một số ví dụ thường gặp:
- Lập hóa đơn sai thời điểm;
- Thiếu một số thông tin trên hóa đơn;
- Lập hóa đơn sai hình thức nhưng đã kê khai đầy đủ doanh thu.
Những hành vi này được xác định là vi phạm quy định về hóa đơn chứ không phải hành vi trốn thuế, nếu:
- Doanh thu vẫn được kê khai đầy đủ;
- Không có hành vi che giấu giao dịch;
- Không làm giảm số thuế phải nộp.
Trong trường hợp này, người nộp thuế có thể bị xử phạt hành chính theo quy định về xử phạt vi phạm hóa đơn, nhưng không bị xử lý về hành vi trốn thuế.
Phân biệt vi phạm thủ tục thuế và hành vi trốn thuế
Để xác định một hành vi có phải trốn thuế hay không, cơ quan thuế thường căn cứ vào mục đích và hậu quả của hành vi.
Vi phạm thủ tục thuế
Đây là các hành vi vi phạm quy định về: thời hạn nộp hồ sơ thuế, quy trình kê khai, thủ tục hóa đơn, chứng từ
Những vi phạm này không làm giảm nghĩa vụ thuế hoặc không có yếu tố gian lận.
Người nộp thuế thường bị xử phạt hành chính.
Hành vi trốn thuế
Trốn thuế là hành vi cố ý gian lận nhằm giảm hoặc không nộp thuế.
Một số hành vi trốn thuế phổ biến gồm:
- Không kê khai doanh thu;
- Sử dụng hóa đơn khống;
- Ghi nhận chi phí không có thật;
- Lập hai hệ thống sổ sách kế toán.
Trong các trường hợp này, người vi phạm có thể bị:
- Phạt tiền từ 1 đến 3 lần số thuế trốn;
- Truy thu thuế;
- Thậm chí xử lý hình sự nếu số tiền trốn thuế lớn.
Người nộp thuế cần lưu ý gì để tránh rủi ro pháp lý?
Để hạn chế vi phạm và tránh rủi ro liên quan đến thuế, cá nhân và doanh nghiệp nên lưu ý:
- Nộp hồ sơ khai thuế đúng hạn theo quy định;
- Kiểm tra số liệu trước khi gửi tờ khai;
- Thực hiện kê khai bổ sung ngay khi phát hiện sai sót;
- Lập và sử dụng hóa đơn đúng quy định;
- Lưu trữ đầy đủ chứng từ kế toán.
Việc chủ động tuân thủ quy định và kịp thời điều chỉnh sai sót sẽ giúp người nộp thuế tránh bị xử lý nặng như hành vi trốn thuế.
Không phải mọi sai sót trong quá trình kê khai thuế đều bị coi là trốn thuế. Trong nhiều trường hợp, người nộp thuế chỉ vi phạm thủ tục hành chính về thuế và sẽ bị xử phạt ở mức nhẹ hơn.
Ba hành vi phổ biến không bị coi là trốn thuế gồm:
-
Chậm nộp hồ sơ khai thuế nhưng không làm thiếu số thuế phải nộp
-
Khai sai hồ sơ thuế nhưng tự phát hiện và khai bổ sung
-
Vi phạm thủ tục về hóa đơn nhưng không làm giảm nghĩa vụ thuế
Hiểu rõ quy định này sẽ giúp doanh nghiệp và cá nhân giảm bớt lo lắng khi xảy ra sai sót, đồng thời có hướng xử lý phù hợp để đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế.
Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu
CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM
VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 84973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com