Từ năm 2026, chính sách thuế thu nhập cá nhân có nhiều điều chỉnh đáng chú ý, trong đó có quy định liên quan đến đăng ký người phụ thuộc và giảm trừ gia cảnh. Những thay đổi này tác động trực tiếp đến người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công cũng như bộ phận kế toán, nhân sự tại doanh nghiệp.

Việc đăng ký người phụ thuộc đúng thời hạn, đúng đối tượng và đầy đủ hồ sơ là cơ sở để người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh khi xác định thu nhập chịu thuế TNCN.

Dưới đây là 4 điểm quan trọng cần lưu ý trong năm 2026.

1. Mức giảm trừ cho người phụ thuộc tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là mức giảm trừ gia cảnh đối với người phụ thuộc được điều chỉnh tăng.

Theo mức áp dụng mới từ năm 2026:

Nội dung	Mức giảm trừ
Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế	15,5 triệu đồng/tháng
Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc	6,2 triệu đồng/tháng

Như vậy, mỗi người phụ thuộc đủ điều kiện sẽ giúp người nộp thuế được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng, tương đương 74,4 triệu đồng/năm nếu được tính giảm trừ đủ 12 tháng.

Việc tăng mức giảm trừ giúp giảm thu nhập tính thuế, từ đó có thể làm giảm số thuế TNCN phải nộp của người lao động.

Tuy nhiên, để được hưởng khoản giảm trừ này, người nộp thuế vẫn phải xác định người phụ thuộc thuộc đúng đối tượng và thực hiện đăng ký theo quy định.

2. Thời hạn đăng ký người phụ thuộc được xác định chậm nhất vào ngày 31/12

Theo quy định mới, thời hạn đăng ký người phụ thuộc và nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc được xác định theo hướng:

Chậm nhất là ngày 31/12 của năm tính thuế.

Quy định này giúp người nộp thuế có thêm thời gian hoàn thiện hồ sơ đăng ký người phụ thuộc trong năm.

Tuy nhiên, người lao động không nên chờ đến cuối năm mới thực hiện đăng ký. Việc đăng ký sớm giúp doanh nghiệp có cơ sở tính giảm trừ gia cảnh ngay trong kỳ tính lương, đồng thời hạn chế tình trạng thiếu hồ sơ hoặc phải điều chỉnh lại số thuế đã khấu trừ.

Ví dụ

Người lao động có con nhỏ đủ điều kiện là người phụ thuộc từ tháng 3/2026. Nếu thực hiện đăng ký đúng quy định, người lao động có thể được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc theo thời điểm phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, tùy hồ sơ và điều kiện cụ thể.

Trường hợp đăng ký muộn, người lao động cần thực hiện điều chỉnh hoặc tổng hợp khi quyết toán thuế để bảo đảm quyền lợi giảm trừ theo quy định.

3. Hồ sơ đăng ký và hồ sơ chứng minh người phụ thuộc được đơn giản hóa

Một điểm đáng chú ý khác là người nộp thuế chỉ phải đăng ký và nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc một lần trong suốt thời gian người phụ thuộc được tính giảm trừ gia cảnh, nếu thông tin và điều kiện không thay đổi.

Điều này giúp giảm bớt việc phải lặp lại hồ sơ hằng năm đối với cùng một người phụ thuộc.

Tùy từng trường hợp, hồ sơ chứng minh có thể bao gồm:

• Bản chụp giấy khai sinh đối với con.
• Chứng minh nhân dân, căn cước công dân hoặc giấy tờ định danh theo quy định.
• Giấy tờ chứng minh quan hệ với người nộp thuế.
• Hồ sơ chứng minh tình trạng không có khả năng lao động.
• Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc không có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt mức quy định.
• Các giấy tờ khác theo từng nhóm đối tượng.

Một số nhóm người phụ thuộc thường gặp

Người phụ thuộc có thể bao gồm:

• Con chưa thành niên.
• Con bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
• Con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề đáp ứng điều kiện.
• Vợ hoặc chồng không có khả năng lao động và đáp ứng điều kiện.
• Cha, mẹ hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng thuộc diện được tính là người phụ thuộc.
• Các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định.

Mỗi nhóm người phụ thuộc có yêu cầu riêng về độ tuổi, tình trạng lao động, thu nhập và hồ sơ chứng minh. Vì vậy, không phải mọi người thân trong gia đình đều mặc nhiên được tính giảm trừ gia cảnh.

4. Điều kiện về thu nhập của người phụ thuộc cần được rà soát

Để được tính là người phụ thuộc, cá nhân đó phải đáp ứng điều kiện theo quy định về độ tuổi, khả năng lao động và thu nhập.

Đối với một số nhóm người phụ thuộc, điều kiện về thu nhập là yếu tố quan trọng. Người phụ thuộc được xác định thuộc diện giảm trừ nếu không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ mức quy định trở xuống.

Theo quy định được áp dụng trong năm 2026, ngưỡng thu nhập của một số trường hợp người phụ thuộc được xác định là không quá 3 triệu đồng/tháng.

Do đó, trước khi đăng ký, người nộp thuế cần kiểm tra:

• Người phụ thuộc có phát sinh thu nhập hay không.
• Mức thu nhập bình quân tháng trong năm.
• Người phụ thuộc có thuộc diện đang đi học, không có khả năng lao động hoặc không nơi nương tựa hay không.
• Có cá nhân nào khác đã đăng ký giảm trừ cho cùng người phụ thuộc hay chưa.
• Hồ sơ chứng minh có phù hợp với từng nhóm đối tượng hay không.

Việc nhiều người cùng đăng ký giảm trừ cho một người phụ thuộc có thể dẫn đến sai sót trong quá trình kê khai và quyết toán thuế.

Người phụ thuộc có bắt buộc phải đăng ký không?

Việc đăng ký người phụ thuộc là cần thiết nếu người nộp thuế muốn được tính giảm trừ gia cảnh khi khấu trừ và quyết toán thuế TNCN.

Nếu không đăng ký, doanh nghiệp có thể chưa có căn cứ để tính giảm trừ cho người phụ thuộc trong kỳ trả thu nhập. Khi đó, người lao động có thể phải thực hiện bổ sung hồ sơ và điều chỉnh tại thời điểm quyết toán thuế nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Người nộp thuế nên cung cấp hồ sơ cho doanh nghiệp hoặc đơn vị trả thu nhập để thực hiện đăng ký theo quy định. Trường hợp cá nhân tự quyết toán thuế, người nộp thuế cần chủ động kê khai và nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo yêu cầu.

Có được tính giảm trừ cho người phụ thuộc từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng?

Trong một số trường hợp, người nộp thuế được tính giảm trừ người phụ thuộc kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng nếu đáp ứng điều kiện và thực hiện đăng ký theo quy định.

Ví dụ, đối với con mới sinh trong năm, người nộp thuế cần chuẩn bị giấy khai sinh và các thông tin liên quan để đăng ký người phụ thuộc. Thời điểm tính giảm trừ được xác định căn cứ vào quy định áp dụng cho từng trường hợp cụ thể.

Đối với người phụ thuộc là cha, mẹ, vợ, chồng hoặc cá nhân khác không nơi nương tựa, người nộp thuế cần có hồ sơ chứng minh quan hệ, tình trạng thu nhập và nghĩa vụ trực tiếp nuôi dưỡng.

Doanh nghiệp và người lao động cần chuẩn bị gì?

Để hạn chế sai sót khi đăng ký người phụ thuộc trong năm 2026, doanh nghiệp và người lao động nên thực hiện các công việc sau:

Đối với người lao động

• Rà soát lại danh sách người phụ thuộc đang được đăng ký.
• Kiểm tra mức giảm trừ mới là 6,2 triệu đồng/người/tháng.
• Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh quan hệ và điều kiện phụ thuộc.
• Đăng ký người phụ thuộc sớm, không nên chờ đến cuối năm.
• Thông báo kịp thời khi người phụ thuộc thay đổi điều kiện.
• Kiểm tra xem người phụ thuộc đã được cá nhân khác đăng ký giảm trừ hay chưa.

Đối với bộ phận kế toán, nhân sự

• Cập nhật phần mềm tính lương và tính thuế TNCN.
• Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh theo quy định mới.
• Kiểm tra hồ sơ đăng ký người phụ thuộc của người lao động.
• Theo dõi thời điểm phát sinh, chấm dứt hoặc thay đổi điều kiện phụ thuộc.
• Lưu trữ hồ sơ chứng minh để phục vụ quyết toán và giải trình khi cần.
• Hướng dẫn người lao động phân biệt giữa đăng ký người phụ thuộc và hồ sơ chứng minh người phụ thuộc.

Những lỗi thường gặp khi đăng ký người phụ thuộc

Một số sai sót phổ biến có thể khiến người lao động không được tính giảm trừ hoặc phải điều chỉnh hồ sơ gồm:

• Đăng ký người phụ thuộc nhưng không có giấy tờ chứng minh.
• Đăng ký trùng một người phụ thuộc cho nhiều người nộp thuế.
• Không cập nhật khi người phụ thuộc phát sinh thu nhập vượt ngưỡng.
• Không thông báo khi người phụ thuộc không còn đủ điều kiện.
• Sử dụng thông tin định danh không chính xác.
• Đăng ký muộn nhưng không thực hiện điều chỉnh khi quyết toán.
• Nhầm lẫn giữa người thân trong gia đình và người phụ thuộc đủ điều kiện.
• Không lưu hồ sơ chứng minh theo yêu cầu.

Để tránh rủi ro, người nộp thuế cần bảo đảm thông tin đăng ký chính xác, hồ sơ đầy đủ và kịp thời cập nhật khi có thay đổi.

Kết luận

Năm 2026, người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý 4 thay đổi quan trọng về đăng ký người phụ thuộc:

1. Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng.
2. Thời hạn đăng ký và nộp hồ sơ chứng minh được xác định chậm nhất vào ngày 31/12 của năm tính thuế.
3. Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc được thực hiện theo hướng đơn giản hóa, chỉ cần nộp một lần trong thời gian đủ điều kiện nếu không có thay đổi.
4. Điều kiện về thu nhập, quan hệ và tình trạng phụ thuộc cần được rà soát kỹ trước khi đăng ký.

Người lao động nên chủ động hoàn thiện hồ sơ sớm để được tính giảm trừ gia cảnh đầy đủ, còn doanh nghiệp cần cập nhật hệ thống tính lương và quy trình quản lý hồ sơ nhằm bảo đảm khấu trừ thuế TNCN chính xác.

Câu hỏi thường gặp

1. Mức giảm trừ người phụ thuộc năm 2026 là bao nhiêu?

Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.

2. Hạn cuối đăng ký người phụ thuộc năm 2026 là ngày nào?

Thời hạn đăng ký và nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc được xác định chậm nhất vào ngày 31/12 của năm tính thuế theo quy định áp dụng.

3. Có phải đăng ký lại người phụ thuộc hằng năm không?

Thông thường, người nộp thuế chỉ phải đăng ký và nộp hồ sơ chứng minh một lần trong suốt thời gian được tính giảm trừ, nếu thông tin và điều kiện không thay đổi.

4. Người phụ thuộc có thu nhập bao nhiêu thì có thể không đủ điều kiện?

Đối với một số nhóm người phụ thuộc, điều kiện về thu nhập được xác định theo mức bình quân tháng trong năm, trong đó ngưỡng thường được áp dụng là không quá 3 triệu đồng/tháng. Cần kiểm tra điều kiện cụ thể của từng nhóm đối tượng.

5. Không đăng ký người phụ thuộc trong năm thì có được giảm trừ khi quyết toán không?

Nếu người phụ thuộc đáp ứng đầy đủ điều kiện, người nộp thuế có thể thực hiện bổ sung hồ sơ khi quyết toán thuế theo quy định. Tuy nhiên, nên đăng ký sớm để hạn chế việc phải điều chỉnh và bảo đảm quyền lợi thuế.

Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu

CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM

VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 0973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com