Sự bùng nổ của thương mại điện tử trong những năm gần đây đã khiến số lượng hộ kinh doanh bán hàng online tăng mạnh. Các nền tảng như Shopee, TikTok Shop, Lazada hay Facebook trở thành kênh bán hàng phổ biến của hàng trăm nghìn cá nhân và hộ kinh doanh tại Việt Nam.
Tuy nhiên, khi quy định mới về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số được siết chặt, nhiều người bán đặt ra câu hỏi: Bán hàng trên Shopee, TikTok có phải xuất hóa đơn điện tử hay không? Đặc biệt trong bối cảnh các sàn thương mại điện tử đã thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán.
Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ nghĩa vụ xuất hóa đơn của hộ kinh doanh bán hàng trên sàn thương mại điện tử theo quy định hiện hành.
Hộ kinh doanh bán hàng online vẫn phải lập hóa đơn
Theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và hóa đơn điện tử, khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn giao cho người mua, bất kể giao dịch được thực hiện trực tiếp hay thông qua nền tảng thương mại điện tử.
Điều này có nghĩa là nghĩa vụ xuất hóa đơn áp dụng cho tất cả các hình thức bán hàng, bao gồm:
- Bán hàng tại cửa hàng
- Bán hàng qua website hoặc mạng xã hội
- Bán hàng trên sàn thương mại điện tử như Shopee, TikTok Shop, Lazada
Như vậy, việc bán hàng thông qua sàn thương mại điện tử không làm thay đổi nghĩa vụ lập hóa đơn của hộ kinh doanh. Hóa đơn vẫn là chứng từ bắt buộc để ghi nhận giao dịch mua bán, đồng thời giúp bảo vệ quyền lợi của cả người bán và người mua.
Sàn thương mại điện tử nộp thuế thay nhưng không tự động xuất hóa đơn
Một điểm dễ gây nhầm lẫn hiện nay là quy định sàn thương mại điện tử khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán.
Theo các quy định mới về quản lý thuế đối với thương mại điện tử, các sàn có chức năng thanh toán sẽ thực hiện:
- Khấu trừ thuế giá trị gia tăng
- Khấu trừ thuế thu nhập cá nhân
- Kê khai và nộp thuế thay cho cá nhân, hộ kinh doanh bán hàng trên sàn
Tuy nhiên, việc sàn thương mại điện tử thực hiện nghĩa vụ nộp thuế thay không đồng nghĩa với việc sàn sẽ tự động xuất hóa đơn cho các giao dịch bán hàng.
Nói cách khác, có thể hiểu như sau:
| Nội dung | Chủ thể thực hiện |
|---|---|
| Khấu trừ và nộp thuế | Sàn thương mại điện tử |
| Xuất hóa đơn bán hàng | Người bán hoặc sàn (nếu được ủy nhiệm) |
Do đó, nhiều hộ kinh doanh hiểu rằng “sàn đã nộp thuế thì không cần xuất hóa đơn” là chưa đúng với quy định hiện hành.
Hộ kinh doanh có thể ủy nhiệm cho sàn xuất hóa đơn
Để tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, pháp luật cho phép một cơ chế linh hoạt hơn đối với việc lập hóa đơn.
Theo các quy định mới về hóa đơn điện tử, hộ kinh doanh có thể lựa chọn một trong hai phương án:
Thứ nhất, tự lập hóa đơn điện tử khi bán hàng
Người bán sử dụng hệ thống hóa đơn điện tử của mình để lập hóa đơn cho từng giao dịch bán hàng.
Thứ hai, ủy nhiệm cho sàn thương mại điện tử lập hóa đơn thay
Trong trường hợp có thỏa thuận ủy nhiệm, sàn thương mại điện tử có thể thực hiện việc lập hóa đơn điện tử thay cho hộ kinh doanh.
Ví dụ:
Một hộ kinh doanh bán mỹ phẩm trên Shopee nếu có thỏa thuận với sàn về việc ủy nhiệm xuất hóa đơn thì Shopee có thể lập hóa đơn điện tử cho khách hàng thay cho hộ kinh doanh.
Tuy nhiên trên thực tế, không phải sàn thương mại điện tử nào cũng triển khai dịch vụ xuất hóa đơn thay cho người bán, nên nhiều hộ kinh doanh vẫn phải tự lập hóa đơn.
Những vướng mắc thực tế khi xuất hóa đơn bán hàng trên sàn
Mặc dù quy định pháp luật đã khá rõ ràng, nhưng việc thực hiện nghĩa vụ xuất hóa đơn đối với hoạt động bán hàng online vẫn tồn tại nhiều khó khăn trong thực tế.
Thiếu thông tin người mua
Một số sàn thương mại điện tử chỉ cung cấp thông tin giao hàng cần thiết cho người bán, trong khi các thông tin cần để lập hóa đơn như:
- Tên đơn vị
- Địa chỉ
- Mã số thuế
có thể không đầy đủ.
Điều này gây khó khăn khi người bán cần lập hóa đơn theo đúng quy định.
Số lượng đơn hàng lớn
Đối với các shop bán hàng online có doanh số cao, số lượng đơn hàng mỗi ngày có thể lên tới hàng trăm hoặc hàng nghìn đơn.
Nếu phải lập hóa đơn cho từng đơn hàng riêng lẻ, việc này sẽ tốn rất nhiều thời gian và chi phí quản lý.
Sàn chưa hỗ trợ xuất hóa đơn thay
Dù pháp luật cho phép cơ chế ủy nhiệm xuất hóa đơn, nhưng hiện nay nhiều sàn thương mại điện tử vẫn chưa triển khai đầy đủ chức năng này.
Điều này khiến người bán phải tự xử lý toàn bộ quy trình lập hóa đơn điện tử.
Hóa đơn bán hàng trên Shopee, TikTok được lập như thế nào?
Trong hoạt động bán hàng trên các sàn thương mại điện tử, hóa đơn điện tử thường được lập theo một số nguyên tắc cơ bản sau:
Nội dung hóa đơn
Hóa đơn cần thể hiện các thông tin cơ bản như:
- Tên hàng hóa
- Số lượng
- Đơn giá
- Thành tiền
Doanh thu ghi nhận
Doanh thu trên hóa đơn thường là giá trị tiền hàng thực tế mà hộ kinh doanh nhận được, không bao gồm các khoản thu hộ như phí vận chuyển hoặc các khoản phí trung gian khác.
Thời điểm lập hóa đơn
Thông thường, hóa đơn được lập khi:
- Đơn hàng đã hoàn tất
- Hàng hóa đã được giao cho khách hàng
Sau khi lập hóa đơn, dữ liệu hóa đơn điện tử sẽ được truyền về hệ thống của cơ quan thuế theo quy định.
Quản lý thuế bán hàng online sẽ chặt chẽ hơn từ năm 2026
Trong thời gian tới, hoạt động kinh doanh trên nền tảng số sẽ được quản lý chặt chẽ hơn.
Cơ quan thuế đang tăng cường kết nối dữ liệu từ nhiều nguồn như:
- Sàn thương mại điện tử
- Ngân hàng
- Đơn vị vận chuyển
- Cổng thanh toán
Thông qua các nguồn dữ liệu này, doanh thu bán hàng online có thể được đối chiếu và kiểm soát dễ dàng hơn.
Ngoài ra, lộ trình cải cách quản lý thuế cũng đang hướng tới việc dần bãi bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh, chuyển sang quản lý doanh thu thực tế.
Điều này đồng nghĩa với việc các hộ kinh doanh online cần chú ý thực hiện đúng quy định về hóa đơn và nghĩa vụ thuế.
Một số lưu ý cho hộ kinh doanh bán hàng trên sàn
Để hạn chế rủi ro về thuế và hóa đơn, các hộ kinh doanh bán hàng trên Shopee, TikTok nên lưu ý một số vấn đề sau:
Chuẩn bị hệ thống hóa đơn điện tử
Ngay từ khi bắt đầu kinh doanh online, nên sử dụng phần mềm hóa đơn điện tử để thuận tiện cho việc quản lý.
Kiểm tra khả năng ủy nhiệm xuất hóa đơn cho sàn
Nếu sàn thương mại điện tử hỗ trợ, có thể đăng ký ủy nhiệm để giảm bớt thủ tục.
Lưu trữ dữ liệu đơn hàng
Bao gồm:
- Thông tin đơn hàng
- Doanh thu bán hàng
- Báo cáo đối soát thanh toán từ sàn
Theo dõi doanh thu thực tế
Việc theo dõi doanh thu giúp tránh tình trạng chênh lệch dữ liệu giữa sàn thương mại điện tử và việc kê khai thuế.
Có thể thấy rằng bán hàng trên Shopee, TikTok không làm thay đổi nghĩa vụ xuất hóa đơn của hộ kinh doanh. Mặc dù các sàn thương mại điện tử có thể thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán, nhưng trách nhiệm lập hóa đơn vẫn thuộc về hộ kinh doanh, trừ trường hợp có thỏa thuận ủy nhiệm cho sàn xuất hóa đơn thay.
Trong bối cảnh cơ quan thuế đang tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh online, việc tuân thủ đúng quy định về hóa đơn điện tử, doanh thu và nghĩa vụ thuế là điều rất quan trọng để tránh các rủi ro pháp lý trong tương lai.
Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu
CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM
VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 84973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com