Bộ Tài chính mới đây đã trình Chính phủ đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh từ mức 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm. Đây là một trong những điểm quan trọng trong dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) và các chính sách thuế liên quan, dự kiến áp dụng từ ngày 01/7/2026 nếu được Quốc hội thông qua.
Đề xuất này được đánh giá là bước điều chỉnh lớn sau nhiều năm áp dụng mức ngưỡng 100–200 triệu đồng/năm, nhằm phù hợp với biến động kinh tế, giá cả và mức sống của người dân, đồng thời giảm gánh nặng thuế cho số lượng lớn hộ kinh doanh nhỏ.
1. Nội dung chính của đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế
Theo đề xuất của Bộ Tài chính:
1. Nâng ngưỡng miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm
- Hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng.
- Đây là mức doanh thu để xác định nghĩa vụ thuế, không phải là tổng thu nhập sau chi phí. Nghĩa là chỉ cần doanh thu không vượt mức 500 triệu, cá nhân kinh doanh sẽ được miễn toàn bộ hai sắc thuế này.
2. Doanh thu vượt 500 triệu đồng/năm sẽ phải nộp thuế theo phương pháp phù hợp
Bộ Tài chính đề xuất hai cách tính:
- Tính thuế theo thu nhập thực tế (doanh thu – chi phí), áp dụng thuế suất 15%.
- Tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu nếu không xác định được chi phí.
Quy định này nhằm tạo sự linh hoạt cho hộ kinh doanh, đặc biệt nhóm nhỏ lẻ, không có đầy đủ chứng từ để xác định chi phí.
3. Đồng bộ với ngưỡng chịu thuế GTGT
Luật Thuế GTGT mới quy định mức 200 triệu đồng/năm để xác định hộ kinh doanh phải nộp thuế; tuy nhiên để bảo đảm thống nhất, Bộ Tài chính đề nghị nâng mức này lên 500 triệu đồng, tương đương với ngưỡng miễn thuế TNCN.
2. Tác động dự kiến của chính sách - 90% hộ kinh doanh được miễn thuế
Theo thống kê, cả nước hiện có khoảng 2,54 triệu hộ kinh doanh thường xuyên. Với mức ngưỡng 500 triệu đồng/năm, ước tính:
-
Khoảng 2,3 triệu hộ, tương đương 90% hộ kinh doanh, sẽ không phải nộp thuế.
Đây là con số rất lớn, thể hiện tác động trực tiếp của chính sách đối với kinh tế hộ gia đình, đặc biệt trong bối cảnh nhiều hộ kinh doanh nhỏ gặp khó khăn do biến động thị trường, chi phí đầu vào và mặt bằng tăng cao.
Chính sách này được kỳ vọng:
- Giảm chi phí tuân thủ thuế cho hộ kinh doanh nhỏ.
- Khuyến khích hộ kinh doanh kê khai trung thực, tránh tình trạng khai giảm doanh thu để không phải nộp thuế.
- Hỗ trợ khối kinh doanh cá thể duy trì hoạt động ổn định, giảm sức ép tài chính.
- Góp phần thúc đẩy chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp khi đạt quy mô lớn hơn.
3. Lý do Bộ Tài chính đề xuất nâng ngưỡng miễn thuế
1. Phù hợp với thực tế tăng trưởng kinh tế và lạm phát
Mức ngưỡng 100–200 triệu đồng đã được áp dụng nhiều năm, không còn phù hợp với giá cả, chi phí và mức sống hiện nay. Nhiều hộ kinh doanh dù doanh thu tăng nhưng lợi nhuận thực không đáng kể, dẫn đến việc chịu thuế không còn hợp lý.
2. Hỗ trợ hộ kinh doanh phục hồi sau khó khăn
Các biến động kinh tế những năm gần đây khiến nhiều hộ kinh doanh nhỏ suy giảm lợi nhuận, trong khi chi phí đầu vào tăng cao. Việc nâng ngưỡng miễn thuế giúp giảm bớt áp lực chi phí.
3. Khuyến khích minh bạch hóa hoạt động kinh doanh
Ngưỡng quá thấp có thể khiến hộ kinh doanh tìm cách giảm khai doanh thu để tránh thuế. Ngưỡng 500 triệu đồng được xem hợp lý hơn và hạn chế nhu cầu né tránh.
4. Tạo công bằng giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ
Bộ Tài chính đề xuất áp dụng mức thuế suất 15% dựa trên thu nhập thực, tương tự chính sách dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhằm bảo đảm sự đồng bộ và công bằng giữa các loại hình kinh doanh.
4. Những lợi ích khi nâng ngưỡng miễn thuế lên 500 triệu đồng
1. Giảm gánh nặng thuế cho đại bộ phận hộ kinh doanh nhỏ
Hầu hết hộ bán lẻ, quán ăn nhỏ, dịch vụ cá thể có doanh thu dưới 500 triệu đồng sẽ được miễn thuế hoàn toàn.
2. Tạo điều kiện để hộ kinh doanh mở rộng hoạt động
Khi không bị áp lực thuế ở mức doanh thu thấp, các hộ kinh doanh dễ mạnh dạn mở rộng quy mô hơn.
3. Linh hoạt trong cách tính thuế
Việc cho phép lựa chọn giữa tính theo thu nhập thực và tính theo doanh thu giúp các ngành có chi phí lớn (như dịch vụ ăn uống, xây dựng, thương mại) có phương án tối ưu hơn.
4. Hạn chế tình trạng “ép doanh thu xuống dưới 100–200 triệu”
Nhiều hộ từng phải kê khai thấp hơn doanh thu thực để tránh thuế khoán. Mức 500 triệu đồng giảm áp lực và khuyến khích khai đúng.
5. Những băn khoăn, góp ý về ngưỡng 500 triệu đồng
Mặc dù đề xuất được đánh giá tích cực, vẫn có một số quan điểm cho rằng:
1. Ngưỡng 500 triệu đồng vẫn chưa sát với nhiều ngành có chi phí lớn
Các ngành có biên lợi nhuận thấp (7–10%) như:
-
buôn bán vật liệu xây dựng
-
kinh doanh tạp hóa
-
quán ăn
-
xây dựng nhỏ lẻ
…thường có doanh thu cao nhưng lợi nhuận thấp, nên việc sử dụng doanh thu làm tiêu chí chính có thể chưa phản ánh đúng khả năng thực nộp thuế.
2. Cần phân loại theo ngành nghề
Một số chuyên gia đề xuất xem xét áp dụng ngưỡng cao hơn như 700 triệu đến 1 tỷ đồng/năm đối với ngành có chi phí lớn và lợi nhuận thấp.
3. Lo ngại phát sinh hộ kinh doanh cố tình chia nhỏ để được miễn thuế
Nếu ngưỡng quá cao, có thể xuất hiện tình trạng tách hộ kinh doanh để hưởng ưu đãi. Tuy nhiên, cơ quan thuế cho rằng có thể kiểm soát qua dữ liệu hóa đơn, mã số thuế và quản lý địa điểm kinh doanh.
6. Những điểm hộ kinh doanh cần lưu ý nếu chính sách được thông qua
-
Theo dõi doanh thu hàng năm để biết mình có nằm trong diện miễn thuế hay không.
-
Nếu doanh thu vượt 500 triệu đồng/năm, nên lưu giữ hóa đơn, chứng từ chi phí để tính thuế theo thu nhập thực, tránh bị áp thuế theo tỷ lệ doanh thu bất lợi.
-
Một số ngành nghề có thể có hướng dẫn tính thuế riêng, cần theo dõi văn bản hướng dẫn chi tiết.
-
Hộ kinh doanh có quy mô lớn dần nên cân nhắc chuyển đổi sang doanh nghiệp để hưởng các ưu đãi thuế suất và chế độ kế toán phù hợp.
Đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm là chính sách có tác động mạnh mẽ đến khối hộ kinh doanh cá thể — nhóm đang chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế. Đây là bước điều chỉnh tích cực, giúp giảm gánh nặng thuế, thúc đẩy hoạt động kinh doanh minh bạch và tạo môi trường thuận lợi hơn cho khu vực kinh tế cá thể phát triển.
Tuy nhiên, để đảm bảo công bằng và hiệu quả, các quy định chi tiết về phương pháp tính thuế, xác định chi phí, phân loại ngành nghề… cần được hướng dẫn rõ ràng khi chính sách chính thức được ban hành.`
Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu
CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM
VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 84973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com