Từ kỳ tính thuế năm 2026, cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh và có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phải nộp. Chính sách tiếp tục áp dụng trong năm 2027, tạo điều kiện giảm nghĩa vụ thuế cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.
Tuy nhiên, để được hưởng chính sách, người nộp thuế cần xác định đúng đối tượng, doanh thu làm căn cứ xét điều kiện và thực hiện kê khai theo mẫu quy định. Đặc biệt, trường hợp doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng có thể khiến cá nhân phải điều chỉnh số thuế đã được giảm.
Trong bài viết này, Bluecom sẽ hướng dẫn chi tiết điều kiện, cách tính và thủ tục kê khai giảm 30% thuế TNCN đối với cá nhân kinh doanh.
1. Căn cứ pháp lý về chính sách giảm 30% thuế TNCN năm 2026
Chính sách giảm 30% thuế TNCN đối với cá nhân kinh doanh được quy định tại các văn bản pháp luật sau:
- Nghị quyết 43/2026/QH16 ngày 24/08/2026 của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp.
- Nghị định 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026 của Chính phủ quy định chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16.
- Nghị định 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP.
Theo Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, cá nhân cư trú có thu nhập từ hoạt động kinh doanh và có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế TNCN phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Lưu ý: Chính sách có hiệu lực từ ngày 29/10/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027. Do đó, cá nhân kinh doanh cần rà soát cả nghĩa vụ thuế phát sinh trong năm 2026 để xác định quyền lợi được hưởng.
2. Đối tượng và điều kiện được giảm 30% thuế TNCN
2.1. Những cá nhân nào được áp dụng chính sách?
Theo Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, chính sách giảm thuế áp dụng đối với cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm:
- Cá nhân trực tiếp thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh.
- Người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm người đại diện hộ kinh doanh.
Như vậy, cá nhân kinh doanh thuộc nhóm đối tượng nêu trên có thể được hưởng chính sách nếu đáp ứng điều kiện về doanh thu và các quy định liên quan.
2.2. Điều kiện về doanh thu không quá 10 tỷ đồng
Điều kiện quan trọng để được giảm 30% thuế TNCN là doanh thu hằng năm của cá nhân kinh doanh trong năm 2026 hoặc năm 2027 không quá 10 tỷ đồng.
Việc xác định doanh thu làm căn cứ xét điều kiện thực hiện theo Điều 4 và Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP.
Cá nhân kinh doanh cần lưu ý:
- Không chỉ căn cứ vào số tiền thực nhận trong tài khoản ngân hàng để xác định doanh thu.
- Cần theo dõi doanh thu từ toàn bộ hoạt động kinh doanh theo quy định.
- Trường hợp có nhiều hoạt động kinh doanh cần tổng hợp doanh thu để xác định điều kiện hưởng chính sách.
- Phải đối chiếu số liệu doanh thu với hóa đơn, chứng từ và hồ sơ khai thuế.
Doanh thu không quá 10 tỷ đồng là điều kiện xét giảm thuế theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP. Đây không phải là ngưỡng doanh thu để xác định cá nhân có phải nộp thuế TNCN hay không. Hai nội dung này cần được phân biệt khi xác định nghĩa vụ thuế.
3. Mức giảm 30% thuế TNCN được tính như thế nào?
Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, số thuế TNCN được giảm của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 được tính trên số thuế TNCN phải nộp phát sinh từ toàn bộ thu nhập của hoạt động sản xuất, kinh doanh của cá nhân kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế.
Công thức xác định:
Số thuế TNCN được giảm = Số thuế TNCN phải nộp x 30%
Số thuế TNCN còn phải nộp = Số thuế TNCN phải nộp x 70%
Ví dụ minh họa cách tính thuế được giảm
Một cá nhân kinh doanh đáp ứng đầy đủ điều kiện hưởng chính sách, có doanh thu năm 2026 không quá 10 tỷ đồng. Sau khi xác định nghĩa vụ thuế theo quy định, số thuế TNCN phải nộp là 50 triệu đồng.
Số thuế được giảm:
50 triệu đồng x 30% = 15 triệu đồng.
Số thuế TNCN còn phải nộp:
50 triệu đồng - 15 triệu đồng = 35 triệu đồng.
Như vậy, cá nhân kinh doanh được giảm 15 triệu đồng tiền thuế TNCN theo chính sách.
Lưu ý: Mức giảm 30% được tính trên số thuế TNCN phải nộp từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, không phải giảm 30% doanh thu hoặc giảm 30% tỷ lệ thuế suất.
4. Hướng dẫn kê khai giảm 30% thuế TNCN đối với cá nhân kinh doanh
Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định việc kê khai giảm thuế theo từng trường hợp cụ thể. Cá nhân kinh doanh cần sử dụng đúng mẫu và nộp cùng hồ sơ khai thuế tương ứng.
4.1. Trường hợp cá nhân kinh doanh tự kê khai thuế
Cá nhân kinh doanh dự kiến doanh thu trong kỳ tính thuế năm 2026 hoặc năm 2027 không quá 10 tỷ đồng thực hiện kê khai giảm thuế theo Mẫu số 01 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP.
Các bước thực hiện như sau:
Bước 1: Kiểm tra điều kiện được giảm thuế
Cá nhân cần xác định tình trạng cư trú, hoạt động kinh doanh và doanh thu dự kiến trong năm. Nếu doanh thu không quá 10 tỷ đồng và đáp ứng các điều kiện khác thì thực hiện kê khai giảm thuế.
Bước 2: Chuẩn bị Mẫu số 01
Sử dụng Mẫu số 01 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP để kê khai số thuế TNCN được giảm.
Bước 3: Nộp cùng hồ sơ khai thuế
Mẫu số 01 được nộp cùng hồ sơ khai thuế tương ứng, bao gồm:
- Hồ sơ khai thuế quý.
- Hồ sơ khai thuế 06 tháng đầu năm.
- Hồ sơ khai thuế 06 tháng cuối năm.
- Hồ sơ khai thuế năm.
Cá nhân cần lựa chọn kỳ kê khai phù hợp với phương pháp và nghĩa vụ khai thuế đang áp dụng.
4.2. Trường hợp tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay và nộp thay
Đối với trường hợp tổ chức hoặc cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế TNCN cho cá nhân kinh doanh, việc giảm thuế được thực hiện theo quy định tại điểm b khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP.
Cụ thể:
- Căn cứ doanh thu thuộc phạm vi khấu trừ, khai thay, nộp thay để xác định điều kiện giảm thuế.
- Thực hiện giảm 30% số thuế TNCN phải khấu trừ, khai thay, nộp thay nếu đáp ứng điều kiện.
- Kê khai theo Mẫu số 02 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP.
- Nộp Mẫu số 02 cùng tờ khai thuế TNCN tương ứng.
5. Doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng có phải nộp lại số thuế đã được giảm?
Đây là nội dung cá nhân kinh doanh cần đặc biệt lưu ý khi áp dụng chính sách.
Trong năm, cá nhân có thể dự kiến doanh thu không vượt quá 10 tỷ đồng và thực hiện kê khai giảm thuế. Tuy nhiên, nếu tổng doanh thu thực tế trong năm vượt quá 10 tỷ đồng thì cá nhân không còn đủ điều kiện hưởng chính sách giảm 30%.
Khi đó, cá nhân cần thực hiện các công việc sau:
- Xác định lại số thuế TNCN phải nộp theo quy định.
- Nộp bổ sung số thuế đã được giảm.
- Kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP.
- Nộp mẫu điều chỉnh cùng hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế từ đầu năm vượt 10 tỷ đồng.
Lưu ý quan trọng: Việc doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng không đồng nghĩa cá nhân được tiếp tục giữ khoản thuế đã giảm trước đó. Cá nhân phải điều chỉnh và nộp bổ sung số thuế theo quy định.
Đối với số thuế TNCN phải nộp bổ sung do không còn đáp ứng điều kiện giảm thuế, việc xử lý tiền chậm nộp được thực hiện theo quy định tại Nghị định 398/2026/NĐ-CP.
6. Đã kê khai thuế nhưng chưa kê khai giảm 30% thì xử lý thế nào?
Trường hợp cá nhân kinh doanh đã kê khai thuế TNCN nhưng chưa thực hiện kê khai số thuế được giảm, có thể xử lý theo quy định tại Nghị định 398/2026/NĐ-CP.
Cụ thể, cá nhân có thể:
- Khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ khai thuế đã nộp theo quy định.
- Xác định số thuế được giảm khi thực hiện quyết toán thuế năm nếu thuộc trường hợp áp dụng.
Đối với cá nhân kinh doanh nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu, nếu sau khi xác định lại có số thuế nộp thừa thì việc bù trừ, hoàn trả hoặc hoàn trả kiêm bù trừ thu ngân sách được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Ngoài ra, nếu việc khai bổ sung hoặc kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán làm tăng số thuế TNCN phải nộp thì phần thuế tăng thêm vẫn được giảm 30% nếu cá nhân tiếp tục đáp ứng điều kiện hưởng chính sách.
Ngược lại, nếu số thuế phải nộp giảm thì cá nhân phải điều chỉnh giảm số thuế được giảm tương ứng và xử lý số thuế nộp thừa (nếu có) theo quy định.
7. Những lưu ý quan trọng để cá nhân kinh doanh không mất quyền lợi giảm thuế
Để áp dụng đúng chính sách giảm 30% thuế TNCN, cá nhân kinh doanh nên chủ động thực hiện các công việc sau:
- Theo dõi tổng doanh thu trong năm: Xác định doanh thu theo đúng quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Nghị định 141/2026/NĐ-CP.
- Kiểm soát ngưỡng 10 tỷ đồng: Theo dõi doanh thu lũy kế để kịp thời xác định thời điểm vượt ngưỡng.
- Kê khai đúng mẫu: Sử dụng Mẫu số 01 đối với cá nhân tự kê khai; Mẫu số 02 đối với tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay; Mẫu số 03 khi thuộc trường hợp phải điều chỉnh do vượt ngưỡng doanh thu.
- Lưu giữ hồ sơ, chứng từ: Đảm bảo số liệu doanh thu, hồ sơ khai thuế và tài liệu liên quan có thể đối chiếu khi cần thiết.
- Kiểm tra lại khi kết thúc năm: Đối chiếu doanh thu thực tế với doanh thu dự kiến để xác định chính xác số thuế được giảm.
8. Câu hỏi thường gặp về chính sách giảm 30% thuế TNCN
Cá nhân kinh doanh có doanh thu đúng 10 tỷ đồng có được giảm thuế không?
Có. Quy định áp dụng đối với cá nhân cư trú có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng. Vì vậy, doanh thu đúng 10 tỷ đồng vẫn thuộc ngưỡng được xem xét giảm thuế nếu đáp ứng các điều kiện còn lại.
Chính sách giảm 30% thuế TNCN áp dụng trong những năm nào?
Chính sách áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 theo Nghị quyết 43/2026/QH16 và Nghị định 398/2026/NĐ-CP.
Cá nhân kinh doanh có cần làm hồ sơ xin giảm thuế riêng không?
Cá nhân kinh doanh thực hiện kê khai giảm thuế theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP và nộp cùng hồ sơ khai thuế theo kỳ tương ứng. Đây là thủ tục kê khai giảm thuế, không phải hồ sơ xin miễn thuế riêng.
Cá nhân có nhiều hoạt động kinh doanh thì xác định số thuế được giảm thế nào?
Số thuế được giảm được tính trên số thuế TNCN phải nộp phát sinh từ toàn bộ thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của cá nhân kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế.
Nếu doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng thì có còn được giảm thuế không?
Không. Khi tổng doanh thu thực tế trong năm vượt quá 10 tỷ đồng, cá nhân không còn đáp ứng điều kiện hưởng chính sách giảm 30% và phải kê khai điều chỉnh, nộp bổ sung số thuế đã được giảm theo quy định.
9. Bluecom hỗ trợ cá nhân kinh doanh thực hiện đúng chính sách thuế
Chính sách giảm 30% thuế TNCN năm 2026 và 2027 là quyền lợi đáng chú ý đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu không quá 10 tỷ đồng. Tuy nhiên, để được hưởng đúng quyền lợi, cá nhân cần xác định chính xác doanh thu, lựa chọn đúng mẫu kê khai và theo dõi nghĩa vụ thuế trong suốt kỳ tính thuế.
Bluecom hỗ trợ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh:
- Rà soát doanh thu và điều kiện hưởng chính sách giảm thuế.
- Tư vấn phương pháp kê khai và nghĩa vụ thuế.
- Hỗ trợ lập, kiểm tra hồ sơ khai thuế.
- Tư vấn xử lý điều chỉnh, bổ sung hồ sơ và số thuế nộp thừa.
- Hỗ trợ theo dõi nghĩa vụ thuế, hạn chế rủi ro trong quá trình kinh doanh.
Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu
CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM
VPGD: Số 93 phố Bằng Liệt, Bằng A, Hoàng Liệt, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 0973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com