Giảm trừ gia cảnh là một trong những chính sách được người nộp thuế quan tâm nhất khi bước sang kỳ tính thuế năm 2026. Trong bối cảnh mức giảm trừ cho người lao động đã được điều chỉnh tăng, nhiều hộ kinh doanh cũng đặt câu hỏi liệu mình có được áp dụng khoản giảm trừ này khi tính thuế thu nhập cá nhân hay không. Theo quy định hiện hành, câu trả lời phụ thuộc vào phương pháp tính thuế của hộ kinh doanh.
Hộ kinh doanh có được tính giảm trừ gia cảnh không?
Theo quy định tại Thông tư 40/2021/TT-BTC, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đang nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc theo tỷ lệ trên doanh thu sẽ xác định số thuế phải nộp dựa trên:
- Doanh thu tính thuế
- Tỷ lệ thuế GTGT theo ngành nghề
- Tỷ lệ thuế TNCN theo ngành nghề
Điều này có nghĩa số thuế không được tính trên thu nhập sau chi phí, mà tính trực tiếp trên doanh thu phát sinh. Vì vậy, không phát sinh cơ chế giảm trừ gia cảnh như đối với người làm công ăn lương.
Nói đơn giản, giảm trừ gia cảnh chỉ áp dụng cho cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công. Trong khi đó, hộ kinh doanh nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu nên không được trừ 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân hoặc người phụ thuộc như người lao động từ năm 2026.
Trường hợp nào hộ kinh doanh được miễn thuế?
Dù không được giảm trừ gia cảnh, hộ kinh doanh vẫn có ngưỡng doanh thu miễn thuế riêng.
Cụ thể, nếu tổng doanh thu trong năm dương lịch không vượt 100 triệu đồng, hộ kinh doanh không phải nộp:
- Thuế GTGT
- Thuế TNCN
Nếu doanh thu vượt mức này, số thuế phải nộp sẽ được tính theo tỷ lệ % trên doanh thu thực tế hoặc doanh thu khoán do cơ quan thuế xác định.
Đây là điểm rất nhiều cá nhân kinh doanh dễ nhầm lẫn giữa miễn thuế theo ngưỡng doanh thu và giảm trừ gia cảnh.
Có nên chuyển đổi mô hình để được hưởng giảm trừ gia cảnh?
Với những hộ kinh doanh có quy mô ngày càng lớn, việc cân nhắc chuyển đổi mô hình là vấn đề đáng lưu ý.
Nếu hoạt động kinh doanh có các đặc điểm như:
- Doanh thu tăng đều qua từng năm
- Có nhiều chi phí đầu vào hợp lệ
- Cần xuất hóa đơn điện tử thường xuyên
- Giao dịch nhiều với doanh nghiệp
- Muốn minh bạch sổ sách để vay vốn hoặc mở rộng
thì việc chuyển sang cá nhân kinh doanh kê khai hoặc thành lập doanh nghiệp có thể giúp tối ưu hơn về quản trị và nghĩa vụ thuế.
Trong một số trường hợp kê khai theo thu nhập thực tế, cá nhân có thể được áp dụng cơ chế gần giống người lao động, bao gồm tính chi phí hợp lệ và giảm trừ gia cảnh theo quy định.
Điểm mới khi bỏ thuế khoán từ 2026 hộ kinh doanh cần lưu ý
Một thay đổi lớn từ năm 2026 là cơ chế quản lý thuế hộ kinh doanh đang chuyển dần từ thuế khoán sang kê khai minh bạch hơn.
Với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm, việc kê khai thuế sẽ theo hướng:
- Kê khai theo quý
- Sử dụng hóa đơn điện tử
- Theo dõi sổ kế toán đơn giản
- Được hỗ trợ phần mềm kế toán miễn phí
- Cuối năm quyết toán thuế theo mẫu quy định
Đây là bước chuyển quan trọng giúp hộ kinh doanh dễ quản lý tài chính hơn, đồng thời tạo tiền đề thuận lợi nếu muốn chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.
Tóm lại, hộ kinh doanh không được áp dụng giảm trừ gia cảnh khi tính thuế TNCN nếu đang nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc theo tỷ lệ % trên doanh thu. Khoản giảm trừ này chỉ dành cho cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công hoặc trường hợp kê khai thu nhập theo cơ chế tương tự.
Vì vậy, thay vì quan tâm đến giảm trừ gia cảnh, hộ kinh doanh nên chú ý đến:
- Ngưỡng doanh thu miễn thuế
- Phương pháp kê khai phù hợp
- Kế hoạch chuyển đổi mô hình từ năm 2026
- Sử dụng hóa đơn điện tử và phần mềm kế toán hỗ trợ để tối ưu chi phí thuế và vận hành bền vững.
Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu
CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM
VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 0973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com