Từ ngày 16/01/2026, quy định xử phạt hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ sẽ có thay đổi rất lớn theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP. Điểm mới đáng chú ý là cơ chế phạt lũy tiến theo số lượng hóa đơn vi phạm, thay vì chỉ xử phạt theo từng hành vi riêng lẻ như trước đây.
Điều này đồng nghĩa với việc số lần vi phạm càng nhiều, mức phạt sẽ tăng rất nhanh, có thể lên tới 80 triệu đồng đối với tổ chức. Vì vậy, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cần rà soát chặt chẽ quy trình xuất hóa đơn để tránh rủi ro không đáng có.
1. Mức phạt lũy tiến đối với hành vi không lập hóa đơn từ năm 2026
Theo quy định mới, cơ quan thuế sẽ tổng hợp toàn bộ số hóa đơn không lập trong cùng vụ việc hoặc trong thời hiệu xử phạt để xác định khung tiền phạt phù hợp.
Mức vi phạm nhẹ
-
Phạt cảnh cáo: áp dụng khi không lập 01 hóa đơn đối với các trường hợp đặc thù như hàng khuyến mại, biếu tặng, tiêu dùng nội bộ, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa.
-
Phạt từ 1 – 2 triệu đồng:
-
Từ 02 đến dưới 10 hóa đơn thuộc nhóm đặc thù
-
Hoặc không lập 01 hóa đơn bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ
-
Mức vi phạm trung bình
-
Phạt từ 2 – 10 triệu đồng
-
Từ 10 đến dưới 50 hóa đơn nhóm đặc thù
-
Hoặc từ 02 đến dưới 10 hóa đơn bán hàng
-
-
Phạt từ 10 – 30 triệu đồng
-
Từ 50 đến dưới 100 hóa đơn
-
Hoặc từ 10 đến dưới 20 hóa đơn bán hàng
-
Mức vi phạm nghiêm trọng
-
Phạt từ 30 – 50 triệu đồng
-
Từ 100 hóa đơn trở lên nhóm đặc thù
-
Hoặc từ 20 đến dưới 50 hóa đơn bán hàng
-
-
Phạt từ 60 – 80 triệu đồng
-
Không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ từ 50 hóa đơn trở lên
-
Lưu ý quan trọng:
Mức phạt trên áp dụng cho tổ chức
Cá nhân và hộ kinh doanh bị phạt bằng 50% mức của tổ chức
2. Thời hiệu xử phạt vi phạm hóa đơn cần lưu ý
Một điểm rất quan trọng đi kèm cơ chế phạt lũy tiến là thời hiệu xử phạt 02 năm đối với hành vi vi phạm về hóa đơn.
Điều này có nghĩa là nếu trong vòng 2 năm, doanh nghiệp có nhiều lần không lập hóa đơn nhưng chưa bị xử lý, cơ quan thuế hoàn toàn có thể gộp toàn bộ số lần vi phạm để tính mức phạt theo bậc lũy tiến.
Cách xác định thời hiệu
- Hành vi đang tiếp diễn: tính từ ngày cơ quan thuế phát hiện
- Hành vi đã kết thúc: tính từ ngày chấm dứt vi phạm
- Trường hợp không xác định được thời điểm vi phạm: tính từ ngày phát hiện
Chính vì vậy, việc để sai sót kéo dài sẽ khiến số lượng hóa đơn bị cộng dồn ngày càng lớn, đẩy mức phạt lên rất cao.
3. Nguyên tắc xử phạt theo quy định mới
Theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP, nguyên tắc xử phạt hành vi không lập hóa đơn được áp dụng theo hướng siết chặt hơn nhưng minh bạch hơn.
Một số nguyên tắc doanh nghiệp cần nhớ:
- Chỉ xử phạt khi có hành vi vi phạm rõ ràng theo quy định pháp luật
- Một người có nhiều hành vi vi phạm sẽ bị xử phạt theo từng hành vi
- Nếu cùng một hành vi lặp lại nhiều lần trong cùng vụ việc, cơ quan thuế gộp số lượng hóa đơn để áp dụng mức phạt lũy tiến
- Tổ chức bị phạt gấp 2 lần cá nhân
Điều này giúp hạn chế tình trạng chia nhỏ vi phạm thành nhiều lần để né khung phạt cao.
4. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần làm gì để tránh bị phạt?
Trước thay đổi lớn này, doanh nghiệp nên chủ động:
- Kiểm tra quy trình xuất hóa đơn ngay khi phát sinh doanh thu
- Đồng bộ bộ phận bán hàng – kế toán – thu ngân
- Rà soát giao dịch khuyến mại, biếu tặng, hàng mẫu
- Kiểm tra dữ liệu máy tính tiền, POS, phần mềm bán hàng
- Đào tạo nhân sự về thời điểm lập hóa đơn đúng quy định
- Định kỳ đối chiếu doanh thu thực tế với dữ liệu hóa đơn
Đối với hộ kinh doanh, đặc biệt là các mô hình bán lẻ, ăn uống, dịch vụ, đây là nội dung cần ưu tiên vì mức phạt cộng dồn theo số lượng hóa đơn có thể tăng rất nhanh.
Quy định mới về phạt lũy tiến hành vi không lập hóa đơn từ 16/01/2026 là thay đổi có tác động lớn đến công tác quản lý thuế của doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Việc không xuất hóa đơn không còn bị xử lý theo từng lỗi đơn lẻ mà sẽ bị cộng dồn số lượng để áp dụng khung phạt cao hơn, mức tối đa lên tới 80 triệu đồng.
Do đó, các đơn vị cần sớm chuẩn hóa quy trình bán hàng và xuất hóa đơn để hạn chế tối đa nguy cơ bị xử phạt.
Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu
CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM
VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 0973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com