Từ ngày 16/01/2026, các quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn chính thức có hiệu lực theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm phù hợp với việc triển khai hóa đơn điện tử, tăng cường quản lý thuế và nâng cao tính tuân thủ của người nộp thuế.
Bài viết dưới đây tổng hợp những nội dung chính về mức xử phạt hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn áp dụng từ ngày 16/01/2026 để doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân nắm rõ và chủ động tuân thủ.
1. Căn cứ pháp lý áp dụng từ năm 2026
Ngày 02/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 310/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung các quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 16/01/2026.
Các quy định mới tập trung vào:
- Điều chỉnh khái niệm vi phạm hành chính về thuế.
- Bổ sung quy định miễn xử phạt trong trường hợp bất khả kháng.
- Sửa đổi mức xử phạt đối với vi phạm hóa đơn.
- Bổ sung trách nhiệm của bên thứ ba liên quan.
- Bãi bỏ một số quy định không còn phù hợp với hóa đơn điện tử.
Việc sửa đổi này nhằm đồng bộ với quá trình chuyển đổi số trong quản lý thuế, đặc biệt là việc áp dụng rộng rãi hóa đơn điện tử theo quy định pháp luật hiện hành.
2. Mở rộng khái niệm vi phạm hành chính về thuế
Theo quy định mới, vi phạm hành chính về thuế được hiểu là các hành vi có lỗi của tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về quản lý thuế, thuế hoặc các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước do cơ quan thuế quản lý, nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Quy định này giúp:
- Làm rõ phạm vi xử phạt.
- Tránh chồng chéo trong áp dụng pháp luật.
- Tăng tính minh bạch trong công tác quản lý thuế.
Ngoài ra, nghị định cũng bổ sung quy định về trường hợp bất khả kháng có thể được xem xét miễn xử phạt trong một số tình huống cụ thể.
3. Điều chỉnh mức xử phạt đối với vi phạm hóa đơn
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định 310/2025/NĐ-CP là thay đổi cách xác định mức xử phạt liên quan đến hóa đơn, đặc biệt là hành vi không lập hóa đơn hoặc lập hóa đơn sai thời điểm.
3.1. Hành vi không lập hóa đơn
Hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ có thể bị xử phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng.
Trong trường hợp vi phạm nhiều giao dịch, mức phạt có thể tăng cao, với mức phạt tối đa có thể lên tới 80 triệu đồng tùy theo số lượng giao dịch vi phạm.
Điều này cho thấy cơ quan quản lý thuế đang siết chặt việc xuất hóa đơn, đặc biệt trong bối cảnh hóa đơn điện tử được áp dụng rộng rãi.
3.2. Hành vi lập hóa đơn sai thời điểm
Từ năm 2026, mức phạt đối với hành vi lập hóa đơn sai thời điểm được xác định theo số lượng hóa đơn vi phạm, giúp phản ánh đúng mức độ vi phạm.
Một số mức xử phạt đáng chú ý:
- Cảnh cáo hoặc phạt từ 500.000 đồng đến 1,5 triệu đồng với vi phạm số lượng nhỏ.
- Phạt từ 2 triệu đến 15 triệu đồng khi số lượng hóa đơn vi phạm tăng.
- Phạt từ 15 triệu đến 70 triệu đồng đối với vi phạm nhiều hóa đơn.
- Trường hợp 100 hóa đơn trở lên, mức phạt có thể lên đến 70 triệu đồng.
Các mức phạt trên áp dụng đối với tổ chức; cá nhân vi phạm bị phạt bằng 1/2 mức phạt của tổ chức.
Quy định mới được đánh giá là tăng tính răn đe đối với hành vi trì hoãn hoặc cố tình lập hóa đơn không đúng thời điểm để né nghĩa vụ thuế.
4. Bãi bỏ một số quy định xử phạt không còn phù hợp
Do hóa đơn điện tử đã được áp dụng rộng rãi, Nghị định 310/2025/NĐ-CP đã bãi bỏ các quy định xử phạt liên quan đến hóa đơn giấy trước đây.
Ví dụ:
- Bãi bỏ quy định xử phạt liên quan đến hóa đơn đặt in.
- Bãi bỏ quy định xử phạt về in hóa đơn giấy.
- Bãi bỏ một số quy định xử phạt khai sai nhưng đã tự khắc phục trước khi bị thanh tra.
Điều này giúp hệ thống pháp luật trở nên phù hợp hơn với thực tế quản lý thuế hiện nay.
5. Bổ sung trách nhiệm của bên thứ ba liên quan
Nghị định mới cũng bổ sung quy định xử phạt đối với tổ chức, cá nhân liên quan đến người nộp thuế, như ngân hàng hoặc đơn vị quản lý tài sản.
Một số mức xử phạt gồm:
- 2 – 6 triệu đồng: cung cấp thông tin chậm.
- 6 – 10 triệu đồng: cung cấp thông tin không chính xác.
- 10 – 16 triệu đồng: không cung cấp thông tin hoặc không thực hiện yêu cầu của cơ quan thuế.
Quy định này nhằm tăng hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan và tổ chức trong quản lý thuế.
6. Quy định chuyển tiếp
Nghị định cũng quy định rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật trong giai đoạn chuyển tiếp:
- Hành vi vi phạm xảy ra trước ngày 16/01/2026 thì áp dụng quy định cũ.
- Hành vi xảy ra trước nhưng được phát hiện sau ngày này thì áp dụng quy định mới.
- Trường hợp đã bị xử phạt trước đó thì giải quyết theo quy định tại thời điểm vi phạm.
Quy định này giúp tránh xung đột pháp luật và đảm bảo quyền lợi của người nộp thuế.
7. Doanh nghiệp cần lưu ý gì từ năm 2026?
Từ ngày 16/01/2026, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần đặc biệt chú ý:
- Xuất hóa đơn đúng thời điểm.
- Lập hóa đơn đầy đủ khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
- Theo dõi hệ thống hóa đơn điện tử thường xuyên.
- Chuẩn hóa quy trình kế toán và quản lý doanh thu.
- Phối hợp cung cấp thông tin khi cơ quan thuế yêu cầu.
Việc tuân thủ tốt các quy định này không chỉ giúp tránh bị xử phạt mà còn góp phần minh bạch hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
Nghị định 310/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 16/01/2026 đánh dấu một bước điều chỉnh quan trọng trong hệ thống xử phạt hành chính về thuế và hóa đơn. Những thay đổi mới tập trung vào:
- Tăng mức xử phạt đối với vi phạm hóa đơn.
- Điều chỉnh cơ chế xử phạt theo số lượng hóa đơn.
- Bãi bỏ quy định liên quan đến hóa đơn giấy.
- Bổ sung trách nhiệm của bên liên quan.
- Làm rõ phạm vi vi phạm hành chính về thuế.
Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng số hóa và minh bạch, doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh cần chủ động cập nhật quy định pháp luật để hạn chế rủi ro và đảm bảo tuân thủ đúng quy định.
Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu
CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM
VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 84973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com