Ngày 21/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 291/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn. Văn bản này có hiệu lực ngay từ ngày ký và bổ sung nhiều quy định nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý thuế trong bối cảnh Việt Nam tăng cường hợp tác quốc tế về trao đổi thông tin thuế.

Đối với doanh nghiệp, tổ chức và các đơn vị có nghĩa vụ cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế, việc nắm rõ các điểm mới của Nghị định 291/2026/NĐ-CP sẽ giúp hạn chế rủi ro bị xử phạt và đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Tổng quan về Nghị định 291/2026/NĐ-CP

Nghị định 291/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP).

Điểm đáng chú ý của nghị định lần này là bổ sung nhóm hành vi vi phạm liên quan đến cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin về thuế, đồng thời hoàn thiện cơ chế xử phạt để tránh tình trạng một hành vi bị xử phạt nhiều lần.

Những điểm mới nổi bật của Nghị định 291/2026/NĐ-CP

1. Bổ sung nguyên tắc tránh xử phạt chồng chéo

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc sửa đổi khoản 3 Điều 5 của Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Theo đó, đối với hành vi vi phạm về cung cấp thông tin phục vụ trao đổi thông tin theo quy định của pháp luật Việt Nam hoặc các điều ước, thỏa thuận quốc tế về thuế, nếu đã thuộc trường hợp xử phạt theo Điều 19a thì sẽ không tiếp tục bị xử phạt theo Điều 14, Điều 15 hoặc Điều 19 của Nghị định 125.

Quy định này giúp:

• Tránh xử phạt nhiều lần đối với cùng một hành vi.
• Đảm bảo tính minh bạch trong áp dụng pháp luật.
• Thống nhất cơ chế xử lý vi phạm hành chính về thuế.

Đây là điểm sửa đổi có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp có hoạt động giao dịch quốc tế hoặc thuộc diện phải cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế.

2. Bổ sung Điều 19a – Quy định mới về xử phạt hành vi cung cấp thông tin

Lần đầu tiên, Nghị định bổ sung riêng một điều khoản quy định về xử phạt các hành vi vi phạm liên quan đến việc cung cấp thông tin phục vụ trao đổi thông tin thuế.

Các mức xử phạt được chia thành nhiều cấp độ tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Phạt từ 10 triệu đến 30 triệu đồng

Áp dụng đối với trường hợp:

• Cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế nhưng quá thời hạn từ 05 ngày trở lên.

Đây là mức xử phạt dành cho hành vi chậm thực hiện nghĩa vụ cung cấp thông tin.

Phạt từ 30 triệu đến 50 triệu đồng

Áp dụng khi:

• Cung cấp thông tin không đầy đủ.
• Cung cấp không chính xác theo yêu cầu của cơ quan thuế.

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý vì việc cung cấp thông tin sai lệch có thể ảnh hưởng đến quá trình hợp tác trao đổi thông tin giữa cơ quan thuế Việt Nam và cơ quan thuế nước ngoài.

Phạt từ 50 triệu đến 100 triệu đồng

Đây là mức xử phạt cao nhất theo Điều 19a, áp dụng đối với các hành vi như:

• Không cung cấp thông tin sau thời hạn theo yêu cầu của cơ quan thuế.
• Không cung cấp thông tin sau khi đã được gia hạn.
• Thông đồng hoặc bao che nhằm cản trở cơ quan thuế thu thập, xác minh thông tin phục vụ trao đổi thông tin quốc tế.

Ngoài việc bị xử phạt bằng tiền, tổ chức và cá nhân vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả bằng cách cung cấp đầy đủ và chính xác các thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế.

Đồng bộ các quy định liên quan

Sau khi bổ sung Điều 19a, Nghị định 291/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi nhiều điều khoản khác trong Nghị định 125 nhằm bảo đảm tính thống nhất.

Cụ thể, cụm từ "Điều 19a" được bổ sung vào nhiều quy định liên quan đến:

• Nguyên tắc xử phạt.
• Thẩm quyền xử phạt.
• Trình tự áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
• Các quy định thi hành.

Việc đồng bộ này giúp quá trình áp dụng pháp luật được rõ ràng và hạn chế cách hiểu khác nhau giữa các cơ quan quản lý.

Vì sao có quy định mới về trao đổi thông tin thuế?

Trong những năm gần đây, Việt Nam tham gia ngày càng nhiều hiệp định và thỏa thuận quốc tế về chống trốn thuế, chống chuyển giá và trao đổi thông tin tài chính.

Để thực hiện các cam kết quốc tế, cơ quan thuế có thể yêu cầu doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân cung cấp thông tin phục vụ việc xác minh dữ liệu.

Do đó, việc bổ sung chế tài xử phạt riêng đối với hành vi không hợp tác hoặc cung cấp thông tin không đúng quy định là cần thiết nhằm:

• Tăng tính minh bạch trong quản lý thuế.
• Đáp ứng các chuẩn mực quốc tế.
• Nâng cao hiệu quả phòng chống gian lận thuế.
• Tăng cường khả năng trao đổi thông tin giữa Việt Nam và các quốc gia đối tác.

Doanh nghiệp cần làm gì để tránh bị xử phạt?

Để hạn chế rủi ro vi phạm theo Nghị định 291/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp nên chủ động thực hiện một số giải pháp sau:

Rà soát quy trình lưu trữ dữ liệu

Đảm bảo hồ sơ kế toán, chứng từ và dữ liệu thuế được lưu trữ đầy đủ, dễ dàng tra cứu khi cơ quan thuế yêu cầu.

Cập nhật quy định pháp luật mới

Thường xuyên theo dõi các văn bản mới liên quan đến quản lý thuế, hóa đơn điện tử và xử phạt vi phạm hành chính.

Thực hiện đúng thời hạn

Khi nhận được yêu cầu cung cấp thông tin từ cơ quan thuế, doanh nghiệp cần phản hồi đúng thời hạn để tránh bị xử phạt do chậm cung cấp.

Kiểm tra tính chính xác của thông tin

Thông tin gửi cơ quan thuế cần được đối chiếu kỹ lưỡng nhằm hạn chế sai sót, thiếu dữ liệu hoặc nhầm lẫn.

Sử dụng phần mềm quản lý hóa đơn và kế toán

Việc ứng dụng các giải pháp số giúp doanh nghiệp:

• Quản lý dữ liệu tập trung.
• Truy xuất thông tin nhanh chóng.
• Giảm sai sót trong quá trình lập và lưu trữ chứng từ.
• Hỗ trợ đáp ứng yêu cầu của cơ quan thuế khi cần.

Kết luận

Nghị định 291/2026/NĐ-CP không thay đổi toàn bộ hệ thống xử phạt về thuế và hóa đơn, nhưng đã bổ sung những quy định rất quan trọng liên quan đến nghĩa vụ cung cấp thông tin phục vụ trao đổi thông tin thuế.

Các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp có hoạt động giao dịch xuyên biên giới hoặc thường xuyên làm việc với cơ quan thuế, cần chủ động cập nhật quy định mới để tránh các mức xử phạt có thể lên tới 100 triệu đồng, đồng thời nâng cao tính tuân thủ trong hoạt động kế toán và quản lý thuế.

Việc chuẩn hóa hồ sơ, quản lý dữ liệu khoa học và thực hiện đúng nghĩa vụ cung cấp thông tin sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý cũng như đáp ứng tốt các yêu cầu quản lý thuế trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay.

Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu

CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM

VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội

Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội

Hotline: 024.39936229 - 0973282186

Email: dailythuebluecom@gmail.com