Từ ngày 16/01/2026, Nghị định 310/2025/NĐ-CP ngày 02/12/2025 của Chính phủ chính thức có hiệu lực. Nghị định này sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn.
Việc ban hành nghị định mới được đánh giá là bước điều chỉnh quan trọng nhằm phù hợp với thực tiễn quản lý thuế hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh hóa đơn điện tử được triển khai rộng rãi và công tác quản lý thuế ngày càng chuyển mạnh sang môi trường số.
Dưới đây là những nội dung nổi bật người nộp thuế, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý.
1. Bổ sung quy định về trường hợp bất khả kháng
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định 310/2025/NĐ-CP là bổ sung quy định rõ hơn về các trường hợp bất khả kháng khi xem xét xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn.
Theo quy định mới, các trường hợp được coi là bất khả kháng gồm:
- Thiên tai
- Thảm họa
- Dịch bệnh
- Hỏa hoạn
- Tai nạn bất ngờ
- Chiến tranh, bạo loạn
- Đình công
- Hoặc các sự kiện khách quan không thể lường trước và không thể khắc phục dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết
Trước đây, Nghị định 125/2020/NĐ-CP chưa quy định cụ thể các trường hợp này, dẫn đến việc áp dụng trong thực tế đôi khi thiếu thống nhất. Việc bổ sung nội dung về bất khả kháng giúp cơ quan thuế có căn cứ pháp lý rõ ràng hơn khi xem xét miễn hoặc giảm trách nhiệm xử phạt cho người nộp thuế.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh doanh nghiệp và hộ kinh doanh có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khách quan ngoài khả năng kiểm soát.
2. Nguyên tắc xử phạt khi có nhiều hành vi vi phạm
Nghị định mới cũng bổ sung quy định quan trọng liên quan đến việc xử phạt trong trường hợp người nộp thuế có nhiều hành vi vi phạm trong cùng một vụ việc.
Chỉ xử phạt một hành vi đại diện
Nếu người nộp thuế:
- Lập nhiều hóa đơn không đúng thời điểm
- Không lập hóa đơn nhiều lần
- Khai sai nhiều chỉ tiêu trong cùng một hồ sơ thuế
Thì cơ quan có thẩm quyền chỉ xử phạt một hành vi có khung tiền phạt cao nhất, thay vì xử phạt từng hành vi riêng lẻ.
Quy định này giúp tránh tình trạng xử phạt chồng chéo, đảm bảo tính hợp lý và công bằng trong xử lý vi phạm hành chính.
Trường hợp vừa vi phạm thủ tục thuế vừa làm thiếu số thuế phải nộp
Nếu hành vi khai sai vừa thuộc nhóm vi phạm thủ tục thuế, vừa dẫn đến thiếu số thuế phải nộp, thì người nộp thuế sẽ bị xử phạt theo hành vi có tính chất nghiêm trọng hơn.
Đây là điểm điều chỉnh quan trọng nhằm thống nhất cách áp dụng pháp luật và hạn chế việc xử phạt trùng lặp.
Bắt đầu từ 14/2, hộ kinh doanh phải biết 4 điểm mới về kê khai thuế này
3. Điều chỉnh thẩm quyền xử phạt vi phạm
Một nội dung đáng chú ý khác của Nghị định 310/2025/NĐ-CP là thay đổi, bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn.
Tăng thẩm quyền cho công chức thuế
Theo quy định mới:
- Công chức thuế được phạt tiền đến 20 triệu đồng đối với một số hành vi vi phạm trong quản lý thuế.
- Được phạt tiền đến 10 triệu đồng đối với một số hành vi vi phạm về hóa đơn và thủ tục thuế.
Việc mở rộng thẩm quyền giúp rút ngắn quy trình xử lý vi phạm, nâng cao tính chủ động trong quản lý và giảm tải thủ tục hành chính.
Điều chỉnh thẩm quyền của chính quyền địa phương
Nghị định cũng điều chỉnh thẩm quyền xử phạt từ Chủ tịch UBND cấp huyện sang Chủ tịch UBND cấp xã, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hiện nay.
Sự thay đổi này giúp tăng tính linh hoạt trong quản lý và đảm bảo xử lý vi phạm kịp thời tại cơ sở.
4. Quy định chuyển tiếp khi áp dụng nghị định mới
Nghị định 310/2025/NĐ-CP quy định rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật trong giai đoạn chuyển tiếp:
- Nếu hành vi vi phạm đã kết thúc trước ngày 16/01/2026 thì áp dụng quy định tại thời điểm xảy ra vi phạm.
- Nếu hành vi vi phạm xảy ra trước ngày 16/01/2026 nhưng được phát hiện sau thời điểm này thì áp dụng quy định của nghị định mới.
- Trường hợp đã bị xử phạt nhưng đang khiếu nại hoặc khởi kiện thì tiếp tục giải quyết theo quy định tại thời điểm xảy ra vi phạm.
Quy định chuyển tiếp này giúp đảm bảo tính ổn định của pháp luật và hạn chế phát sinh tranh chấp trong quá trình áp dụng.
5. Tác động của Nghị định 310/2025/NĐ-CP đối với người nộp thuế
Việc ban hành Nghị định 310/2025/NĐ-CP mang lại nhiều tác động tích cực đối với hệ thống quản lý thuế.
Thứ nhất, nghị định làm rõ các tình huống pháp lý thường gặp trong thực tế, đặc biệt là vấn đề bất khả kháng và xử phạt khi có nhiều hành vi vi phạm.
Thứ hai, việc điều chỉnh thẩm quyền xử phạt giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thuế, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý vi phạm.
Thứ ba, quy định mới góp phần tăng tính minh bạch, thống nhất trong áp dụng pháp luật, giúp người nộp thuế hiểu rõ hơn quyền và nghĩa vụ của mình.
Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng chặt chẽ, đặc biệt với hóa đơn điện tử và quản lý dữ liệu số, việc nắm bắt kịp thời các thay đổi chính sách là rất cần thiết để hạn chế rủi ro pháp lý.
Từ ngày 16/01/2026, Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn chính thức có hiệu lực.
Những điểm mới quan trọng gồm:
- Bổ sung quy định về trường hợp bất khả kháng
- Quy định nguyên tắc xử phạt khi có nhiều hành vi vi phạm
- Điều chỉnh thẩm quyền xử phạt
- Quy định rõ nguyên tắc áp dụng trong giai đoạn chuyển tiếp
Doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người nộp thuế cần chủ động cập nhật nội dung nghị định để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật và tránh các rủi ro xử phạt không đáng có trong năm 2026.
Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu
CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM
VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 84973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com