Thông tư 99/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành chế độ kế toán mới, dự kiến áp dụng từ ngày 01/01/2026, thay thế và điều chỉnh nhiều nội dung quan trọng liên quan đến hệ thống tài khoản kế toán, sổ sách, báo cáo tài chính và nguyên tắc ghi nhận kế toán.
Để việc chuyển đổi diễn ra suôn sẻ, hạn chế sai sót và rủi ro về thuế – kế toán, doanh nghiệp và bộ phận kế toán cần chủ động chuẩn bị từ sớm. Dưới đây là 10 đầu việc quan trọng kế toán cần thực hiện trước thời điểm Thông tư 99 chính thức có hiệu lực.
1. Rà soát và đối chiếu hệ thống tài khoản kế toán hiện hành
Thông tư 99 có nhiều thay đổi về kết cấu, tên gọi, nội dung phản ánh của các tài khoản kế toán, trong đó có những tài khoản được gộp, tách hoặc điều chỉnh bản chất hạch toán.
Kế toán cần:
- So sánh hệ thống tài khoản đang áp dụng với hệ thống tài khoản theo Thông tư 99
- Xác định rõ tài khoản nào thay đổi, tài khoản nào bị bãi bỏ hoặc bổ sung mới
- Lập bảng đối chiếu chuyển đổi tài khoản từ chế độ cũ sang chế độ mới
Đây là bước nền tảng, ảnh hưởng trực tiếp đến việc ghi nhận số dư đầu kỳ và hạch toán phát sinh từ năm 2026.
2. Cập nhật lại chính sách kế toán nội bộ của doanh nghiệp
Mỗi doanh nghiệp đều có chính sách kế toán riêng về ghi nhận doanh thu, chi phí, tài sản, khấu hao, phân bổ, trích lập dự phòng…
Khi áp dụng Thông tư 99, kế toán cần:
- Rà soát toàn bộ chính sách kế toán đang áp dụng
- Điều chỉnh các nội dung không còn phù hợp với quy định mới
- Ban hành lại văn bản chính sách kế toán nội bộ để thống nhất áp dụng từ năm 2026
Việc này giúp doanh nghiệp đảm bảo tính nhất quán trong hạch toán và giảm rủi ro khi bị kiểm tra, thanh tra.
3. Kiểm tra và nâng cấp phần mềm kế toán
Phần mềm kế toán đóng vai trò trung tâm trong việc ghi nhận, tổng hợp và lập báo cáo tài chính. Khi chế độ kế toán thay đổi, phần mềm cũng cần được nâng cấp tương ứng.
Kế toán cần:
- Làm việc sớm với đơn vị cung cấp phần mềm
- Kiểm tra khả năng cập nhật hệ thống tài khoản, sổ sách, báo cáo theo Thông tư 99
- Thực hiện chạy thử dữ liệu để đảm bảo phần mềm vận hành ổn định
Tránh tình trạng đến sát thời điểm áp dụng mới phát sinh lỗi hoặc không đáp ứng được yêu cầu.
4. Nghiên cứu kỹ các mẫu báo cáo tài chính mới
Thông tư 99 điều chỉnh nhiều nội dung liên quan đến mẫu báo cáo tài chính và thuyết minh báo cáo tài chính, trong đó có thể xuất hiện:
- Chỉ tiêu mới
- Cách trình bày khác so với trước
- Yêu cầu chi tiết hơn về thuyết minh
Kế toán cần dành thời gian nghiên cứu kỹ từng báo cáo để:
- Hiểu rõ bản chất từng chỉ tiêu
- Chuẩn bị dữ liệu cần thiết ngay từ đầu năm
- Tránh việc thiếu thông tin khi lập báo cáo cuối kỳ
5. Tổ chức đào tạo, tập huấn cho bộ phận kế toán
Việc thay đổi chế độ kế toán không chỉ ảnh hưởng đến kế toán trưởng mà còn tác động đến toàn bộ nhân sự trong phòng kế toán.
Doanh nghiệp nên:
- Tổ chức đào tạo nội bộ về các điểm mới của Thông tư 99
- Hướng dẫn cách hạch toán theo hệ thống tài khoản mới
- Thống nhất cách hiểu và cách làm trong toàn bộ bộ phận
Đào tạo sớm giúp giảm sai sót và tăng hiệu quả triển khai khi chính thức áp dụng.
6. Trao đổi sớm với đơn vị kiểm toán và tư vấn thuế
Đối với doanh nghiệp có kiểm toán hoặc thường xuyên làm việc với đơn vị tư vấn thuế, việc trao đổi sớm là rất cần thiết.
Kế toán nên:
- Trao đổi về cách hiểu và áp dụng các nội dung mới
- Thống nhất phương án hạch toán với những nghiệp vụ phức tạp
- Hạn chế chênh lệch quan điểm giữa doanh nghiệp và kiểm toán
Điều này giúp giảm rủi ro bị điều chỉnh số liệu sau khi đã lập báo cáo.
7. Cập nhật quy trình kiểm soát nội bộ liên quan đến kế toán
Khi hệ thống tài khoản và cách hạch toán thay đổi, các quy trình kiểm soát nội bộ cũng cần được điều chỉnh tương ứng.
Cụ thể:
- Quy trình luân chuyển chứng từ
- Quy trình phê duyệt, đối chiếu, kiểm tra số liệu
- Quy trình khóa sổ và lập báo cáo
Việc cập nhật quy trình giúp đảm bảo số liệu kế toán chính xác và minh bạch.
8. Rà soát hợp đồng, hóa đơn và chứng từ kế toán
Một số thay đổi trong Thông tư 99 có thể ảnh hưởng đến cách ghi nhận doanh thu, chi phí, công nợ và tài sản.
Kế toán cần:
- Rà soát lại các hợp đồng kinh tế đang thực hiện
- Kiểm tra tính phù hợp của hóa đơn, chứng từ
- Đảm bảo việc ghi nhận phù hợp với bản chất giao dịch theo quy định mới
Điều này đặc biệt quan trọng với các hợp đồng dài hạn hoặc hợp đồng thực hiện qua nhiều kỳ.
9. Chuẩn bị phương án chuyển đổi số dư đầu kỳ
Khi chuyển sang áp dụng Thông tư 99 từ năm 2026, doanh nghiệp cần chuyển đổi số dư đầu kỳ từ hệ thống tài khoản cũ sang mới.
Kế toán cần:
- Chốt số liệu cuối năm 2025 chính xác
- Lập bảng chuyển đổi số dư theo tài khoản mới
- Đối chiếu, kiểm tra để đảm bảo số liệu không bị sai lệch
Đây là bước then chốt, nếu sai sẽ ảnh hưởng toàn bộ số liệu của năm tài chính mới.
10. Lập kế hoạch chuyển đổi tổng thể và phân công trách nhiệm
Cuối cùng, doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch chuyển đổi tổng thể, bao gồm:
- Thời gian thực hiện từng hạng mục
- Người phụ trách từng công việc
- Dự phòng rủi ro trong quá trình chuyển đổi
Việc có kế hoạch rõ ràng giúp doanh nghiệp chủ động, tránh bị động khi Thông tư 99 chính thức áp dụng.
Thông tư 99/2025/TT-BTC đánh dấu một bước thay đổi quan trọng trong chế độ kế toán. Việc chuẩn bị sớm và đầy đủ 10 đầu việc nêu trên sẽ giúp doanh nghiệp:
-
Áp dụng quy định mới đúng – đủ – kịp thời
-
Hạn chế rủi ro sai sót kế toán và thuế
-
Nâng cao chất lượng quản trị tài chính
Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu
CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM
VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 84973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com