Từ 01/01/2026, chính sách xóa bỏ thuế khoán đối với hộ, cá nhân kinh doanh sẽ chính thức được áp dụng trên phạm vi toàn quốc. Thay vì nộp thuế theo mức khoán ước tính như hiện nay, hộ kinh doanh sẽ chuyển sang kê khai thuế dựa trên doanh thu và chi phí thực tế.
Đây được xem là một bước cải cách lớn trong quản lý thuế, nhằm tăng tính minh bạch, kiểm soát sát hơn hoạt động kinh doanh và tạo sự công bằng giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp. Tuy nhiên, sự thay đổi này cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới mà hộ kinh doanh không thể chuẩn bị qua loa.
Dưới đây là những việc quan trọng hộ kinh doanh cần làm trước khi thuế khoán bị xóa bỏ, giúp quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi và hạn chế rủi ro về thuế.
1. Rà soát lại mô hình và quy mô kinh doanh
Việc đầu tiên hộ kinh doanh cần làm là đánh giá lại toàn bộ hoạt động kinh doanh hiện tại, bao gồm:
- Ngành nghề đang kinh doanh
- Doanh thu thực tế từng năm
- Quy mô cửa hàng, lao động, chi nhánh (nếu có)
Theo định hướng mới, doanh thu sẽ là căn cứ chính để xác định nghĩa vụ thuế. Do đó, hộ kinh doanh cần xác định rõ mình thuộc nhóm:
- Doanh thu thấp
- Doanh thu trung bình
- Doanh thu lớn, có xu hướng mở rộng
Việc hiểu rõ vị trí của mình giúp hộ kinh doanh lựa chọn phương án kê khai phù hợp, tránh bị động khi chính sách chính thức áp dụng.
2. Tổng hợp và kiểm soát lại số liệu doanh thu
Khác với thuế khoán – vốn dựa trên ước tính, thuế kê khai yêu cầu số liệu chính xác. Vì vậy, hộ kinh doanh nên chủ động:
- Tổng hợp doanh thu từ bán hàng trực tiếp, bán online, chuyển khoản
- Đối chiếu doanh thu thực tế với số đã từng kê khai hoặc nộp thuế khoán
- Kiểm tra các khoản thu thường xuyên qua tài khoản ngân hàng
Việc làm này giúp hộ kinh doanh tránh chênh lệch lớn giữa dữ liệu thực tế và dữ liệu cơ quan thuế nắm giữ, giảm nguy cơ bị truy thu hoặc giải trình phức tạp về sau.
3. Mở và sử dụng tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh
Một trong những yêu cầu quan trọng khi chuyển sang quản lý thuế theo doanh thu thực tế là minh bạch dòng tiền. Do đó, hộ kinh doanh nên:
- Mở tài khoản ngân hàng riêng chỉ dùng cho hoạt động kinh doanh
- Hạn chế dùng lẫn tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng
- Tập thói quen thanh toán, chi trả qua ngân hàng
Việc tách bạch tài chính không chỉ phục vụ mục đích thuế mà còn giúp hộ kinh doanh quản lý dòng tiền hiệu quả, rõ ràng hơn.
4. Chuẩn hóa thông tin pháp lý và mã số thuế
Trước khi chuyển sang phương pháp kê khai, hộ kinh doanh cần kiểm tra lại toàn bộ thông tin đăng ký thuế, bao gồm:
- Mã số thuế
- Tên hộ kinh doanh
- Địa chỉ kinh doanh
- Thông tin giấy tờ cá nhân của chủ hộ
- Số điện thoại, email liên hệ
Nếu có sai sót hoặc thông tin chưa cập nhật, cần điều chỉnh sớm để tránh phát sinh lỗi khi khai thuế, đăng ký hóa đơn điện tử hoặc nhận thông báo từ cơ quan thuế.
5. Chuẩn bị điều kiện sử dụng hóa đơn điện tử
Khi thuế khoán bị xóa bỏ, hóa đơn điện tử gần như sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều hộ kinh doanh, đặc biệt là hộ có doanh thu lớn hoặc bán hàng cho tổ chức, doanh nghiệp.
Hộ kinh doanh cần:
- Tìm hiểu loại hóa đơn điện tử phù hợp
- Chuẩn bị chữ ký số
- Lựa chọn giải pháp phần mềm hóa đơn phù hợp với quy mô
Việc chuẩn bị sớm giúp hộ kinh doanh tránh bị gián đoạn hoạt động bán hàng, đồng thời đáp ứng yêu cầu pháp lý khi cơ quan thuế kiểm tra.
6. Đăng ký chuyển từ thuế khoán sang phương pháp kê khai
Khi chính sách xóa bỏ thuế khoán có hiệu lực, hộ kinh doanh sẽ bắt buộc phải chuyển sang phương pháp kê khai. Do đó, cần chủ động:
- Theo dõi thông báo của cơ quan thuế
- Thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi phương pháp tính thuế đúng thời hạn
- Nắm rõ kỳ kê khai (tháng hoặc quý) để nộp tờ khai đúng quy định
Việc chậm đăng ký hoặc kê khai sai có thể dẫn đến xử phạt vi phạm hành chính về thuế.
7. Dự trù chi phí và xây dựng kế hoạch tài chính mới
So với thuế khoán, thuế kê khai sẽ phát sinh thêm một số chi phí như:
- Chi phí phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử
- Chi phí chữ ký số
- Chi phí thuê dịch vụ kế toán (nếu cần)
- Thời gian và nguồn lực cho việc kê khai, báo cáo
Do đó, hộ kinh doanh cần dự trù chi phí hợp lý, đồng thời điều chỉnh giá bán, chi phí vận hành để đảm bảo hiệu quả kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi.
Có nên chuyển đổi lên doanh nghiệp?
Với những hộ kinh doanh có doanh thu lớn, hoạt động ổn định và định hướng mở rộng lâu dài, việc chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp có thể là một phương án đáng cân nhắc.
Mô hình doanh nghiệp giúp:
- Quản lý tài chính – kế toán bài bản hơn
- Dễ dàng ký kết hợp đồng lớn
- Tăng uy tín với đối tác và ngân hàng
Tuy nhiên, việc chuyển đổi cũng đi kèm với nghĩa vụ kế toán và báo cáo chặt chẽ hơn, do đó cần cân nhắc kỹ trước khi quyết định.
Việc xóa bỏ thuế khoán từ năm 2026 không chỉ là thay đổi về cách tính thuế mà còn là bước chuyển lớn trong tư duy quản lý và vận hành của hộ kinh doanh. Chuẩn bị càng sớm, hộ kinh doanh càng giảm rủi ro, tiết kiệm chi phí và chủ động thích ứng với chính sách mới.
Nếu được chuẩn bị đúng cách, đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để hộ kinh doanh hoạt động minh bạch, chuyên nghiệp và bền vững hơn trong giai đoạn tới.
Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu
CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM
VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 84973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com