Ngày 02/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 310/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn. Nghị định mới chính thức có hiệu lực từ ngày 16/01/2026, đánh dấu bước thay đổi quan trọng trong chính sách quản lý và xử phạt các hành vi vi phạm liên quan đến hóa đơn.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của Nghị định 310/2025 là siết chặt và nâng mạnh mức xử phạt đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm, với mức phạt cao nhất có thể lên tới 70 triệu đồng đối với tổ chức vi phạm.
Việc ban hành quy định mới được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh thực tế thời gian qua, tình trạng lập hóa đơn sai thời điểm, xuất hóa đơn chậm, hoặc cố tình dời thời điểm lập hóa đơn để điều chỉnh doanh thu, nghĩa vụ thuế vẫn diễn ra phổ biến, đặc biệt ở các doanh nghiệp có số lượng giao dịch lớn và hộ kinh doanh.
1. Quy định cũ và những hạn chế
Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đang áp dụng trước năm 2026):
- Hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm thường chỉ bị phạt từ 4 – 8 triệu đồng.
- Mức phạt áp dụng chung, chưa phân biệt rõ theo số lượng hóa đơn vi phạm.
- Chưa tạo được áp lực đủ lớn đối với các đơn vị có quy mô lớn, phát sinh nhiều hóa đơn mỗi ngày.
Thực tế cho thấy, với mức phạt tương đối thấp, nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh chấp nhận “rủi ro bị phạt” thay vì tuân thủ nghiêm quy định về thời điểm lập hóa đơn. Điều này làm ảnh hưởng đến tính minh bạch của dữ liệu thuế và gây khó khăn cho công tác quản lý.
2. Quy định mới về xử phạt lập hóa đơn không đúng thời điểm từ 16/01/2026
Từ ngày 16/01/2026, Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi toàn diện cách xác định mức phạt, trong đó điểm mới quan trọng nhất là:
Mức xử phạt được xác định dựa trên số lượng hóa đơn lập không đúng thời điểm, thay vì áp dụng một mức phạt cố định như trước.
Cụ thể:
2.1. Trường hợp chỉ bị cảnh cáo
Người bán lập hóa đơn không đúng thời điểm nhưng hóa đơn đó áp dụng cho các trường hợp không làm phát sinh doanh thu, như:
-
Hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu;
-
Hàng biếu, tặng, trao đổi;
-
Trả lương bằng hàng hóa, dịch vụ;
-
Tiêu dùng nội bộ (không bao gồm hàng hóa luân chuyển tiếp tục quá trình sản xuất);
-
Xuất hàng cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả.
Trong các trường hợp này, người vi phạm chỉ bị cảnh cáo, không áp dụng phạt tiền.
2.2. Trường hợp bị phạt tiền – phân theo số lượng hóa đơn
Đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm có liên quan đến bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, mức phạt được chia theo các ngưỡng sau:
-
Từ 01 hóa đơn: phạt từ 500.000 – 1.500.000 đồng.
-
Từ 02 đến dưới 10 hóa đơn: phạt từ 2 – 5 triệu đồng.
-
Từ 10 đến dưới 20 hóa đơn: phạt từ 5 – 15 triệu đồng.
-
Từ 20 đến dưới 50 hóa đơn: phạt từ 15 – 30 triệu đồng.
-
Từ 50 đến dưới 100 hóa đơn: phạt từ 30 – 50 triệu đồng.
-
Từ 100 hóa đơn trở lên: phạt từ 50 – 70 triệu đồng.
Như vậy, mức phạt tối đa đối với tổ chức có thể lên tới 70 triệu đồng, cao gấp nhiều lần so với quy định cũ.
Đối với cá nhân vi phạm, mức phạt tiền bằng 50% mức phạt của tổ chức, trừ trường hợp bị cảnh cáo.
3. Hiểu đúng thế nào là “lập hóa đơn không đúng thời điểm”
Lập hóa đơn không đúng thời điểm là việc người bán:
- Lập hóa đơn trước hoặc sau thời điểm pháp luật quy định phải lập hóa đơn;
- Không khớp giữa thời điểm giao hàng, hoàn thành dịch vụ với thời điểm lập hóa đơn;
- Cố tình dời ngày lập hóa đơn sang kỳ khác để điều chỉnh doanh thu hoặc nghĩa vụ thuế.
Trong bối cảnh hóa đơn điện tử được quản lý tập trung, thời điểm lập hóa đơn, thời điểm ký số và thời điểm gửi dữ liệu cho cơ quan thuế đều được ghi nhận rõ ràng, nên hành vi này rất dễ bị phát hiện khi thanh tra, kiểm tra thuế.
4. So sánh tác động giữa quy định cũ và mới
| Tiêu chí | Trước năm 2026 | Từ 16/01/2026 |
|---|---|---|
| Cách xác định mức phạt | Áp dụng chung | Phân theo số lượng hóa đơn |
| Mức phạt tối đa | 8 triệu đồng | 70 triệu đồng |
| Mức độ răn đe | Thấp | Rất cao |
| Ảnh hưởng với DN nhiều hóa đơn | Ít | Rất lớn |
Có thể thấy, quy định mới tác động mạnh tới các doanh nghiệp, hộ kinh doanh có tần suất xuất hóa đơn cao.
5. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần lưu ý gì từ năm 2026?
Từ thời điểm Nghị định 310/2025 có hiệu lực, các đơn vị cần đặc biệt chú ý:
- Kiểm soát chặt chẽ thời điểm lập hóa đơn, đảm bảo đúng thời điểm giao hàng hoặc hoàn thành dịch vụ.
- Chuẩn hóa quy trình kế toán – bán hàng, tránh tình trạng xuất hóa đơn dồn, xuất hóa đơn cuối ngày hoặc cuối tháng.
- Đối với hộ kinh doanh, cần nâng cao nhận thức về hóa đơn điện tử, tránh suy nghĩ “xuất muộn một chút không sao”.
- Doanh nghiệp có nhiều chi nhánh, nhiều điểm bán cần đồng bộ hệ thống hóa đơn để hạn chế rủi ro vi phạm hàng loạt.
Chỉ cần vi phạm trên diện rộng, số lượng hóa đơn lớn, mức phạt có thể lên tới hàng chục triệu đồng, ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí và uy tín của doanh nghiệp.
Kết luận
Việc nâng mức xử phạt hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm từ năm 2026 thể hiện rõ định hướng của cơ quan quản lý: siết chặt kỷ luật hóa đơn – thuế, tăng tính minh bạch và tuân thủ pháp luật.
Với mức phạt tối đa lên tới 70 triệu đồng, quy định mới không chỉ mang tính răn đe mà còn buộc doanh nghiệp và hộ kinh doanh phải chủ động rà soát, điều chỉnh lại toàn bộ quy trình lập hóa đơn.
Từ nay đến thời điểm 16/01/2026 là giai đoạn quan trọng để các đơn vị chuẩn bị, đào tạo nhân sự, hoàn thiện hệ thống, tránh rủi ro vi phạm và những khoản phạt đáng tiếc trong tương lai.
Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu
CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM
VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 84973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com