Từ năm 2026, Luật Quản lý thuế mới chính thức có hiệu lực với nhiều thay đổi quan trọng trong cách tiếp cận quản lý và xử lý vi phạm về thuế. Một trong những điểm được người nộp thuế đặc biệt quan tâm là quy định rõ các trường hợp không bị xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế, nhằm khuyến khích sự tự giác, trung thực và chủ động khắc phục sai sót của người nộp thuế.
Theo quy định mới, không phải mọi hành vi khai sai, nộp chậm hay thiếu sót trong thủ tục thuế đều bị xử phạt. Trong một số trường hợp nhất định, nếu người nộp thuế đáp ứng đủ điều kiện, cơ quan thuế sẽ không áp dụng xử phạt vi phạm hành chính, dù vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế phát sinh.
Dưới đây là 04 trường hợp cụ thể không bị xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế áp dụng từ năm 2026.
1. Khai sai nhưng tự nguyện khai bổ sung và nộp đủ tiền thuế trước khi bị phát hiện
- Đây là trường hợp phổ biến và có ý nghĩa rất lớn trong thực tiễn quản lý thuế.
- Người nộp thuế có hành vi khai sai hồ sơ khai thuế, dẫn đến thiếu số thuế phải nộp hoặc tăng số thuế được hoàn, nhưng chủ động tự phát hiện sai sót, sau đó:
- Thực hiện khai bổ sung hồ sơ thuế theo đúng quy định;
- Nộp đầy đủ số tiền thuế còn thiếu vào ngân sách nhà nước;
Thực hiện việc khai bổ sung trước khi:
-
Cơ quan thuế ban hành quyết định kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế;
-
Cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định thanh tra, kiểm tra;
-
Cơ quan thuế hoặc cơ quan khác phát hiện sai phạm.
Trong trường hợp này, người nộp thuế không bị xử phạt vi phạm hành chính, dù vẫn phải nộp đủ số thuế còn thiếu và tiền chậm nộp (nếu có).
👉 Quy định này thể hiện rõ định hướng của Nhà nước: khuyến khích người nộp thuế tự giác sửa sai, thay vì chỉ tập trung xử phạt.
2. Cá nhân quyết toán thuế thu nhập cá nhân chậm nhưng có số thuế được hoàn
Trường hợp thứ hai áp dụng cho cá nhân trực tiếp quyết toán thuế thu nhập cá nhân.
Theo đó, nếu cá nhân nộp hồ sơ quyết toán thuế chậm so với thời hạn quy định, nhưng kết quả quyết toán xác định:
-
Không phát sinh số thuế phải nộp thêm;
-
Hoặc có số thuế nộp thừa và được hoàn lại,
thì không bị xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi nộp chậm hồ sơ quyết toán.
Lý do của quy định này là hành vi nộp chậm trong trường hợp trên không gây thất thu ngân sách nhà nước, đồng thời liên quan trực tiếp đến quyền lợi hoàn thuế của người nộp thuế.
Ngoài ra, pháp luật cũng mở rộng phạm vi áp dụng cho một số trường hợp đặc thù khác theo quy định của Chính phủ và pháp luật có liên quan, nếu đủ điều kiện thì cũng không xử phạt.
3. Khai sai liên quan đến thủ tục hải quan nhưng khai bổ sung trước khi bị kiểm tra
Đối với các trường hợp phát sinh nghĩa vụ thuế trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, Luật Quản lý thuế từ năm 2026 cũng quy định rõ tình huống không xử phạt.
Cụ thể, nếu người nộp thuế khai sai các nội dung liên quan đến thủ tục hải quan, nhưng:
-
Chủ động thực hiện khai bổ sung hồ sơ;
-
Thực hiện trước thời điểm cơ quan hải quan thông báo kiểm tra trực tiếp hồ sơ đối với hàng hóa đang làm thủ tục hải quan,
thì không bị xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế.
Quy định này giúp giảm áp lực cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đồng thời tạo điều kiện để người nộp thuế kịp thời điều chỉnh sai sót phát sinh trong quá trình khai báo hải quan, vốn có tính chất phức tạp và dễ nhầm lẫn.
4. Khai bổ sung trong vòng 60 ngày kể từ ngày thông quan đối với hàng hóa đã thông quan
Trường hợp thứ tư tiếp tục liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, nhưng áp dụng cho hàng hóa đã thông quan.
Theo đó, nếu người nộp thuế:
- Phát hiện sai sót trong hồ sơ khai thuế đối với hàng hóa đã thông quan;
- Thực hiện khai bổ sung trong vòng 60 ngày kể từ ngày thông quan;
- Việc khai bổ sung được thực hiện trước khi cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định thanh tra, kiểm tra hoặc kiểm tra sau thông quan,
thì không bị xử phạt vi phạm hành chính.
Quy định này cho phép người nộp thuế có một khoảng thời gian hợp lý để rà soát lại hồ sơ, chứng từ sau thông quan và chủ động điều chỉnh nếu phát hiện sai sót, qua đó nâng cao tính tuân thủ tự nguyện.
Ý nghĩa của các quy định không xử phạt từ năm 2026
Việc quy định rõ 04 trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế mang nhiều ý nghĩa quan trọng:
-
Khuyến khích người nộp thuế chủ động, trung thực và tự giác trong kê khai, nộp thuế;
-
Giảm áp lực tâm lý và chi phí tuân thủ cho người nộp thuế khi phát sinh sai sót không mang tính cố ý;
-
Góp phần xây dựng môi trường quản lý thuế minh bạch, hỗ trợ và đồng hành cùng người nộp thuế;
-
Phân biệt rõ giữa hành vi gian lận, trốn thuế với hành vi sai sót có thể khắc phục.
Tuy nhiên, người nộp thuế cũng cần lưu ý rằng không xử phạt không đồng nghĩa với miễn nghĩa vụ thuế. Trong mọi trường hợp, số thuế thiếu vẫn phải nộp đầy đủ và đúng quy định.
Từ năm 2026, pháp luật thuế Việt Nam có bước chuyển rõ rệt trong tư duy quản lý, hướng đến việc hỗ trợ tuân thủ và khuyến khích tự sửa sai. Nắm rõ 04 trường hợp không bị xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế sẽ giúp người nộp thuế chủ động hơn trong quá trình kê khai, hạn chế rủi ro pháp lý và chi phí phát sinh không cần thiết.
Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu
CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM
VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 84973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com