Chính sách thuế áp dụng từ năm 2026 thể hiện bước cải cách mạnh mẽ và toàn diện trong hệ thống thuế Việt Nam. Việc bãi bỏ thuế khoán, nâng ngưỡng chịu thuế, giảm thuế suất cho doanh nghiệp nhỏ và điều chỉnh quy định kế toán – quản lý thuế sẽ tác động sâu rộng đến mọi chủ thể trong nền kinh tế.
Doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân cần chủ động cập nhật, chuẩn bị sớm để thích ứng với các quy định mới, tránh rủi ro vi phạm và tận dụng tốt các chính sách ưu đãi trong giai đoạn tới.
1. Tổng quan chung
Năm 2026 được xem là năm bản lề của cải cách chính sách thuế tại Việt Nam. Hàng loạt luật thuế mới, luật sửa đổi và các nghị định, thông tư hướng dẫn chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân nộp thuế.
Mục tiêu xuyên suốt của các chính sách thuế mới là:
- Tăng tính minh bạch trong quản lý thuế
- Giảm gánh nặng cho doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh
- Khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển bền vững
- Chuẩn hóa hoạt động kê khai – kế toán – hóa đơn
- Phù hợp hơn với thực tiễn kinh doanh hiện nay
Các thay đổi tập trung vào nhiều sắc thuế quan trọng như: thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, cùng với đó là các quy định mới về quản lý thuế, kế toán và xử phạt vi phạm.
2. Ưu đãi và thay đổi lớn đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh
2.1. Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp mới thành lập
Doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập lần đầu được miễn 100% thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu hoạt động.
Quy định này không áp dụng đối với các trường hợp:
- Doanh nghiệp được thành lập từ việc chia, tách, sáp nhập, hợp nhất
- Doanh nghiệp mới nhưng người đại diện pháp luật hoặc chủ sở hữu đã từng điều hành doanh nghiệp khác trong thời gian gần trước đó
Chính sách này nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thực sự mới, khuyến khích khởi nghiệp đúng nghĩa.
2.2. Chính thức bãi bỏ lệ phí môn bài
Từ ngày 01/01/2026, lệ phí môn bài chính thức bị bãi bỏ đối với cả doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh.
Đây là thay đổi được cộng đồng kinh doanh đánh giá cao vì:
- Giảm chi phí cố định hàng năm
- Đơn giản hóa thủ tục đầu năm
- Phù hợp với chủ trương hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ
2.3. Bỏ hoàn toàn thuế khoán đối với hộ, cá nhân kinh doanh
Một điểm thay đổi rất quan trọng là chấm dứt hình thức thuế khoán đối với hộ và cá nhân kinh doanh từ năm 2026.
Theo đó:
- Hộ, cá nhân kinh doanh phải kê khai thuế theo doanh thu thực tế
- Trường hợp đủ điều kiện thì thực hiện kế toán đơn giản
- Thuế được tính dựa trên doanh thu – chi phí hợp lý
Việc bỏ thuế khoán giúp:
- Minh bạch hóa nghĩa vụ thuế
- Hạn chế thất thu ngân sách
- Tạo sự công bằng giữa các mô hình kinh doanh
Những khoản thu nhập dễ bị “bỏ sót kê khai” khi áp dụng luật mới
3. Những thay đổi lớn về các sắc thuế chính
3.1. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
Luật Thuế thu nhập cá nhân mới bắt đầu áp dụng cho kỳ tính thuế từ năm 2026 với nhiều điểm nổi bật.
a) Tăng ngưỡng doanh thu miễn thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh
Ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế TNCN được nâng từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm.
Điều này giúp:
- Giảm nghĩa vụ thuế cho hộ kinh doanh nhỏ
- Phù hợp với biến động chi phí, giá cả hiện nay
b) Tính thuế theo thu nhập thực tế
Hộ, cá nhân có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm sẽ:
- Tính thuế dựa trên thu nhập thực tế
- Áp dụng mức thuế suất 15% hoặc 17% tùy quy mô
c) Tăng mức giảm trừ gia cảnh
Đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công:
- Giảm trừ cho bản thân: 15,5 triệu đồng/tháng
- Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng
Đây là điểm được đánh giá là phù hợp hơn với mức sống hiện nay.
3.2. Thuế giá trị gia tăng (GTGT)
Luật Thuế GTGT mới có hiệu lực từ 01/01/2026 với nhiều điều chỉnh quan trọng.
a) Nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT
Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm:
- Không phải kê khai
- Không phải nộp thuế GTGT
b) Điều chỉnh quy định hoàn thuế GTGT
Một số điều kiện hoàn thuế trước đây được:
- Đơn giản hóa
- Bỏ các thủ tục không còn phù hợp
Giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong quá trình hoàn thuế.
c) Quy định mới về khấu trừ thuế
Doanh nghiệp mua nông sản sơ chế để bán lại:
- Không phải kê khai thuế GTGT đầu ra
- Nhưng vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào
3.3. Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB)
Từ năm 2026, phạm vi áp dụng thuế TTĐB được mở rộng, trong đó đáng chú ý nhất là:
- Nước giải khát có hàm lượng đường vượt ngưỡng quy định chính thức thuộc diện chịu thuế TTĐB
- Một số mặt hàng khác được điều chỉnh mức thuế suất
Mục tiêu là định hướng tiêu dùng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
3.4. Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)
Luật Thuế TNDN mới áp dụng các mức thuế suất linh hoạt hơn:
- 15%: Doanh nghiệp có doanh thu ≤ 3 tỷ đồng/năm
- 17%: Doanh nghiệp có doanh thu từ trên 3 đến 50 tỷ đồng/năm
- 20%: Các doanh nghiệp còn lại
Ngoài ra, phạm vi đối tượng chịu thuế được mở rộng, bao gồm cả một số đơn vị sự nghiệp và tổ chức đặc thù.
4. Quản lý thuế, kế toán và xử phạt
4.1. Luật Quản lý thuế mới
Luật Quản lý thuế sửa đổi tập trung vào:
- Chuẩn hóa quy trình kê khai
- Điều chỉnh kỳ khai thuế tháng, quý
- Bổ sung quy định không xử phạt trong một số trường hợp khai điều chỉnh
4.2. Quy định xử phạt vi phạm về thuế và hóa đơn
Các quy định xử phạt được điều chỉnh theo hướng:
- Rõ ràng hơn về hành vi vi phạm
- Giảm chồng chéo
- Phân định rõ trường hợp bị phạt và không bị phạt
4.3. Thông tư kế toán mới
Thông tư kế toán mới có hiệu lực từ 2026:
- Thay đổi hệ thống tài khoản kế toán
- Điều chỉnh mẫu báo cáo tài chính
- Tăng yêu cầu về quản trị và minh bạch tài chính
Bluecom - Đơn vị cung cấp dịch vụ đại lý thuế hàng đầu
CÔNG TY CỔ PHẦN ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ BLUECOM VIỆT NAM
VPGD: P810 Tòa Trung Rice City Linh Đàm, P Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Trụ sở: Số 01, ngõ 117 Đặng Tiến Đông, P Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 024.39936229 - 84973282186
Email: dailythuebluecom@gmail.com